Kadınların Kabir Ziyaretine Gitmesi Caiz Midir?

0

Öncelikle Kur`an-ı Kerim`de kabirleri ziyaret etmenin ya da etmemenin gerektiğine dair bir ayet yoktur. Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz de İslam’ın ilk yıllarında kabirleri ziyaret etmeyi yasaklamışlardı. Çünkü insanlar henüz “tevhid” ve “şirk” sınırını net olarak ayırt edemiyorlardı. Kabri ziyaret eden, onun için Allah`tan bağışlanma dileyeceğine (istiğfar edeceğine) onu ilahi bir güç gibi düşünüp ondan bir şey isteyebilirdi. Sıkıntısını giderebilip, isteklerini yerine getirebileceğini zannedebilirdi. Sonraları mü`minler imanı ve şirki iyi kavrayınca Rasûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz şöyle buyurdu:” Size kabir ziyaretini yasaklamıştım. Artık şimdi ziyaret edin. Çünkü bu size ahireti hatırlatır.” ( Burhânuddin el-Câberî, Rusûhu`I-ahbâr 142 (Müsnedü`I-Imâm Şâfiî, Müslim ve Tirmizi den. Tirmizî, hasen-sahih olduğunu söyler))

Bununla aynı zamanda “Kabir, ahireti hatırlamak için ziyaret edilir” denmek isteniyordu:

İnananlar kabir ziyaretiyle ahireti düşünme.noktasına gelince kabirleri ziyaret etmelerinin yasaklanmasına gerek yoktur. Ya da; kabir ziyareti size önceleri başka şeyler hatırlatırdı ve yasaklandınız. Artık ahireti hatırlatıyor, öyleyse ziyaret edebilirsiniz.

Rasûlullah Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bizzat kendileri annesinin kabrini ziyaret ettiler, ağladılar ve yanında bulunanları da ağlattılar ve buyurdular ki, “Rabbim`den ona mağfiret dileme konusunda izin istedim, alamadım, kabrini ziyaret etme konusunda izin istedim, izin edildi. Siz de kabirleri ziyaret edin. Çünkü bu, ölümü hatırlatır.”(Ca`berî, agk. (Müslim, Ebû Dâvûd, Nesâi, Ibn Mâce, Ibn Hibbân, Beyhakî K. den))

“Allah habire kabirleri ziyaret eden kadınlara lanet etsin.”( Câberi, age.143 (Tirmizi`den Hasen-sahih)) İbn Abbas rivayetinde “habire” kaydı yoktur. (Câ`beri, age 144 (Ebû Dâvûd, Ibn. Hibbân Ahmed ve Müstedrek`ten))

İbn Ebî Müleyke diyor ki, bir gün Aişe (vâlidemiz) kabristandan geliyordu. “Ey mü`minlerin annesi nereden geliyorsunuz?” diye sordum “Kardeşim Abdurrahmanın kabrini ziyaretten” dedi. “Rasûlullah kabir ziyaretini yasaklamamış mıydı?” dedim. “Evet yasaklamıştı ama sonra ziyaret edilmesini emretti,” diye cevap verdi”. (Ca`beri age 145 (Müstedrek -sahih- ve Ibn Mâce`den))

Konu hakkında malum ve meşhur olan hadisler bunlardır. Görüldüğü gibi bu hadislerin hepsini birarada değerlendirip, tereddütsüz tek bir mâna çıkarmak zordur.

İslam âlimlerinin çoğu; kabir ziyareti önce herkese yasaktı, sonra buna müsaade edildi, ama yasak kadınlar için devam etti. “Lanet” haramlığı ifade eder. Binaenaleyh, kabir ziyareti her halükarda kadınlar için haramdır, görüşündedirler.( bk. Hâfiz Ebûbekr el-Hâzimî, el-I`tibâr 100; Câ`beri, age 144; Ahmed el-Bennâ el- Fethurrahmanî VNI/162-163) Niçin kadınlara haramdır sorusuna da, çünkü onlar ağlar ve bağırır, çağırırlar, sabırsızlık gösterirler, diye cevap vermişlerdir. (Adı.geçen yerler)

Buna kadınların batıl inançlara kanmaya daha meyyal olmalarını, iman-şirk çizgisine pek dikkat edememelerini, kabir ziyareti sırasında çokça tehlikeli bid`atlara düşmelerini de ekleyebiliriz. Bu âlimler ayrıca derler ki, kabir ziyaretini kadın-erkek herkese serbest bırakmakta, ise kadınlara yasaklamaktadır. Bu hadîslerin hangisinin önce vârid olduğu bilinmemektedir. Meselâ, kadınlara yasaklayan önce; diğeri sonra olduğunu bilmiş olsak, sonraki izinin önceki yasağı kaldırdığına hükmeder ve kadınların da ziyarette serbest olduğunu söyleyebilirdik. Ama bunu bilemiyoruz. Öyleyse ihtiyatli olanla amel etmeliyiz. Bu ise ziyaretin kadınlara yasak olmasıdır.

Bazı âlimlere göre ise; önceden kabir ziyareti yasaktı. Sonra kadın erkek ayırımı yapılmadan (umumen) buna izin verildi. Dolayısıyla kabir ziyareti kadınlar için de serbest (mübah) olmuş olur. Hz. Âişe hadîsi de bunu gösterir. Bu takdirde, kabirleri ziyaret eden kadınlara lânet eden hadis de izin veren hadisten önce vârid olmuş olur. Hanefî âlimlerin çoğunun görüşü budur(bk. Ahined el-Bennâ agk.)

Buna -âcizâne- biz de şunu eklemek istiyoruz: Önceden kabir ziyareti yasaktı sonra buna izin verildi. Yasak da, izin de kadın erkek ayırımı yapmamaktadır, yani umum ifade etmektedir. Bu durumda yasak hadisin hükmü, izin hadisiyle kaldırılmış olur. Kabirleri ziyaret eden kadınlara lânet eden hadisi daha sonra vârid olmuş kabul edersek, nesih tekrarlanmış ve yasağı nesheden izin hadîsi de neshedilmiş olur ki, bu pek güzel değildir. Bunu, izin hadisinden kadınları istisna ya da tahsis saymamız da mümkün değildir. Çünkü birbirinin devamı olarak varid olmamışlardır. Öyleyse izin kadınlar için de geçerli olmalıdır. Zâten Kurtubi gibi bazıları da “lânet hadîsi”ndeki mubâlağa kalıbına (zevvârât) bakarak lânetin sadece çokça ziyâret eden kadınlara has olduğunu, çünkü böylece onların kocalarının hukuklarını çiğnediklerini vb. söylemişler (Ahmed el-Bennâ age. VNI/160-161) ama işaret ettiğimiz İbn Abbâs rivâyeti mübalağasız olduğundan bu izah çok ikna edici görülmemektedir.

Ancak şirk ve bid`at davranışların, bağırılıp çağırmaların olduğu yerde ziyaret haram olmuş olur. Ama bu erkekler için de böyledir. Bu takdirde iki görüşü birleştirerek şöyle demek mümkün olabilir:

Kabir ziyaretine verilen izin, kadın erkek, herkes için geçerlidir. Ancak kadınların kabir ziyaretlerinden doğacak faydalar; doğacak zararlardan genellikle çok fazla olabilmektedir. Öyleyse ihtiyatlı olan davranış kadınların kabir ziyaretine çıkmamalarıdır. Ama bilgili ve tevhid-şirk sınırını ayırt edebilecek şuura sahip, kabir ziyaretiyle fânîlerden meded uman değil, ibret ve öğüt alabilecek akıllı kadınların bu şartlarla kabir ziyaretinde bulunmaları, onlar için faydalı olabilir. Aslında bu şartlar -daha önce değindiğimiz gibi- erkek için de geçerlidir. Öyleyse ziyareti yasak ve mahzurlu kılan şey, kadın olmak değil, bu şartlara riayet edememektir. Ne var ki, bu rîayetsizlik genellikle kadınlarda daha çok görüldüğünden onlar özellikle sözkonusu edilmiş olmalıdırlar. (Bu konu için ayrıca bk. Davudoğlu, Müslim şerhi V/258 vd; Elmalılı IX/6046 vd.)

 

Kabir Ziyareti İle Alakalı Hadis-i Şerifler

  • Ebû Hüreyre’nin rivayetine göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyururlar:

“Kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü size âhireti hatırlatır.”

  • İbni Mesud’un rivayetine göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyururlar:

“Ben sizi kabirleri ziyaret etmekten men etmiştim. Bundan sonra kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü şüphesiz kabirlerin ziyareti, dünyayı küçümsetir ve âhireti hatırlatır.”

  • İslâmın ilk yıllarında Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) kabir ziyaretini yasaklamıştı. Çünkü insanlar o zamanlar henüz Cahiliye âdetlerinden kendilerini bütünüyle çekip çevirememişlerdi, bazı eski alışkanlıklarından kurtulamamışlardı. Mezarlıkta uygunsuz konuşma, bağırıp çağırma, ölmüş olan meşhur yakınları ile övünme İslâm dışı hal ve hareketlerde bulunuyorlardı.Bu husus Nesâî’de rivayet edilen bir hadis-i şerifte şöyle dile getirilir:

“Artık kim kabirleri ziyaret etmek isterse, ziyaret etsin; sakın kötü lâf etmeyin.”

  • Abdullah bin Ebû Müleyke’nin rivayetine göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyururlar:
  • “Âişe (r.a.) birgün mezarlıktan dönüyordu. Ben ona,
    ‘Ey mü’minlerin annesi! Nereden geliyorsunuz?’ diye sordum.
    ‘Kardeşim Abdurrahman’ın mezarını ziyaretten geliyorum.’ dedi. Ben,
    ‘Resulullah (a.s.m.) mezar ziyaretini yasaklamamış mıydı?’ diye sordum.
    ‘Evet, Resulullah mezar ziyaretini yasakladı, ama daha sonra emretti.’ buyurdu.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *