İtikat Risalesi

0

İtikad Risalesi, Cübbeli Ahmet Hoca tarafından hazırlanıp yayına sunulmuştur. İslam’ın 5 şartından birincisi olup “Kelime-i Şehadet Getirme” şartı zımmında ifade edilen” İtikad ‘Ehli Sünnet’e Göre Doğru İnanç’ Risalesi.

MÜELLiF DERKi :

İşte bu risalede açıklanan inançlar, beş vakit namazın her rekatında kavuşmak için dua
ettiğimiz ve uymak- la emredildiğimiz “Sırat-ı Müstekim” ehli olan ‘Ehli Sünnet ve’1 cemaat’
in dosdoğru görüşleridir.

İtikat Risalesi

MUKADDiME

ÖNSÖZ

Şüphesiz bu dünyaya gelen her insan için ilk olarak elde etmesi gereken en önemli şey
imandır. Dünya ve Ahiret saadeti bu imanla yaşayıp bu imanla ölmeye bağlıdır.

Ameller hususunda müsamaha varsa da itikat hususunda hiç bir yanılmanın ve eksikliğin affı
yoktur.

Bundan dolayı şirkin dışındaki günahlar hakkında Allah’ın dilemesine bağlı olarak affı
mağfiret sözü varsa da şirk üzere ölenin asla affedilmeyeceği, Cennet yüzü görmeyip
Cehennemden çıkamayacağı kesindir.

Öyleyse ebedi kurtuluş arayan herkesin her şeyden evvel iman konusu üzerinde durarak Allah
indinde yüzünü ak edecek sağlam bir inanca sahip olması gerekir.

Ancak şu var ki her: “ inandım” diyenin imanı Allah katında muteber değildir.

Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) de arkasından ümmetinin yetmiş üç fırkaya
ayrılacağını, bunlardan yetmiş ikisinin dalalette kalıp “Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat” tan ibaret
olan tek bir fırkanın kurtulacağını defaatla açıklamıştır.

işte elinizdeki bu kitap sizlere bu Fırkay-ı Naciye (kurtulacak fırka) nın neye nasıl
inandıklarını ve bu cemaatten olabilmek için inanılması gereken şartları, anlayacağınız bir
dilde madde madde beyan etmektedir.

Bu kitapta zikredilen hususları bilip bellemeden ve böylece inanmadan aklı, zekası ve rütbesi
ne olursa olsun hiç bir ferdin ahirette kurtulması mümkün değildir.

0 halde Allah ve Resulü tarafından bize sarkıtılan bu ipe sımsıkı tutunarak istenilen sağlam
inanca sahip olmalı ve bu marifetlerden mahrum olan insanlara ulaşıp bu eseri acilen
ulaştırmalıyız ki, belki de bu sayede bir insan daha Ehl-i Sünnet inancıyla ölme nimetine
mazhar olarak ebedi azaptan kurtulur.

Bu risalemizdeki ilimleri halka ulaştırmak günümüzün en önemli meselesidir.

Zira bugün insanlar neye nasıl inanacaklarım şaşırmış bir şekilde bocalamaktadırlar. şte bu
gibi insanlara bu eseri ulaştırmak onlara yapılacak en büyük hayırdır.

Bu konuda daha önce bir çok kitap yazılmışsa da kimisi kısalığından yeterli olmamakta kimisi
de dilinin ağırlığı ve uzunluğundan dolayı istifadeyi azaltmaktadır.

Ama, bu kitap her kesim insana hitap edecek ve ikna edecek niteliktedir.

Allah-u Tealâ’dan niyazımız, insanlara acı yarak imanla ölmelerini temin etmek için kaleme
aldığımız bu risalemizi bize de acıyarak imanla çene kapamamıza vesile kılmasıdır.

Şüphesiz duaları hakkıyla işiten ve kabul eden ancak Odur.

Sahibu-l Cubbe

İ’TiKAT

( iNANÇ)

DiN: Allah-u Teala tarafından konulan bir kanundur ki, insanlara yaratılışlarındaki gaye ve
hedefi, Allah-u Teala’ya ne suretle ibadet yapılacağını bildirir.

Din insanları, güzel olanı seçmeleriyle, hayırlı olan şeylere götürür.

Bu ilahi kanunu Peygamberler vahiy suretiyle Cenab-ı Haktan öğrenerek insanlara
ulaştırmışlardır.

iMAN: Allah-u Teala’ya ve Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in Allah-u
Teala tarafından getirdiği Ahkam-ı İlahiyye” ( İlahi hükümler) in tamamına inanmak ve
kabullenmekten ibarettir.

iSLAM: İmanla aynı manadadır. Dolayısıyla her mümin, müslim; her müslim de mümindir.
Gerçi lügat itibarıyla iman, inanmak; islam ise teslimiyet ve boyun eğmek anlamlarına
gelmekteyse de din açısından ikisinin de hükmü birdir.

iMAN ŞARTLARI:

(Amentübillahi ve melaiketihi ve kütübihi ve rusülihi velyevmil ahiri ve bilkaderi hayrihi ve şerrihi minallahi
teala velba’sü ba’delmevti hakkun eşhedüenla ilahe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühü ve resulühü)

( Manası )

“Ben, Allah-u Teala’ya, meleklerine, kitaplarına, Resul (Peygamber) lerine, Ahiret gününe,
kader (takdir edilen şeyler) in hayırlısı ve şerlisi (yaratılmak yönünden) Allah-ü Teala’dan
olduğuna inandım.

Öldükten sonra dirilmek de haktır. Ben şehadet ederim ki Allah-u Teala dan başka hiçbir ilah
yoktur. Ve yine şehadet ederim ki, Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Allah (-u
Teala) in kulu ve Resulüdür.”

Bilindiği üzere iman şartları altıdır.

1- ALLAH’A iNANMAK.

Tabiki Allah’a inanmak için evvela O’nu tanımak lazımdır. Yahudi ve Hıristiyanlar da Allah’a
inandıklarını söylemektelerse de; “Allah’ın oğlu ve hanımı var” şeklindeki sapık
inançlarından dolayı Allah’a inanmaları muteber sayılmamıştır.

Dolayısıyla Allah’a inanmak, O’nun: “Varlığına, birliğine, doğmadığına, doğurmadığına, oğlu
kızı ve hanımı bulunmadığına, eşi dengi olmadığına, bütün kemal sıfatlarla muttasıf olup,
bütün noksan sıfatlardan münezzeh olduğuna” inanmak demektir ki bu hususta daha geniş
malümat ileride görülecektir.

O Halde Allah-u Teala hakkında şuna inanmalıyız ki, “Allah-u Teala varlığı vacip olan,
yokluğu düşünülemeyen ve varlığı zatından olup hiçbir kimseye muhtaç olmayan bir zattır.”

Allah-u Teala, tektir. Zatında da sıfatlarında da hiç bir ortağı yoktur.

Allah-u Teala, bütün kemal sıfatlarla mevsuf (üstün sıfatlara sahip) olup, noksan sıfatların
tümünden münezzeh (son derece uzak) tır.

Allah-u Teala hiç bir icap (kimsenin zor laması) olmaksızın dilediğini yapan, hiç şüphesiz
mahlukatı yaratan ve her yaptığını bir hikmete dayalı olarak yerli yerinde yapandır.

2- MELEKLERE iNANMAK.

Melekler, değişik şekillerde görülebilen, zor işlere Allah’ın izniyle güçleri yeten latif
cisimler (nurani varlıklar) dır.

Melekler, erkeklikten, dişilikten, yemekten içmekten, abdest bozmaktan, doğmaktan,
doğurmaktan münezzehtirler.

Gece gündüz hiç durmadan tesbih ederler. Allah’a isyan etmezler, emrolunanı yaparlar.

Onlardan bazısı Rabbisinin emriyle işleri tedbir etmekte (yönetmekte) dir. Onlardan kimisi
semavi (gök ehli), kimisi de erazi (yer ehli) dir.

Meleklere dişi isimleri takıp böylece resimlerini yapmak, insanı kafir edecek sapık bir
inançtır.

Meleklerin Peygamberleri (büyükleri) başlıca dört tane olup, bunlardan Cebrail
(Aleyhisselam), Peygamberlere vahiy getirmek, harp ve zelzele gibi afetleri yönetmekle,
Mikail (Aleyhisselam ), rızıkları takip etmekle, İsrafil (Aleyhisselam) amellerini kontrol ile,
Azrail (Aleyhisselam) ise ruhları almakla görevlidirler.

Melekler Allah-u Teala’dan izinsiz hiç bir şeyi kendiliklerinden yapamadıkları için herhangi
bir nedenle onlar hakkında kötü konuşmak ve onlara düşman olmak, gerçekte Allah’a
düşmanlık sayıldığından insanı dinden çıkarır.

Bu husus Yahudilerin Cebrail (Aleyhisselam) a düşmanlığı ile ilgili olarak Bakara suresinin
97- 98. ayet-i kerimelerinde zikredilmiştir.

3- KiTAPLARA iNANMAK.

Allah-u Teala yüzdört kitap indirmiş olup bunların dördü büyük kitap yüzü ise sahifelerden
ibarettir.

Bu kitaplarda Allah-u Teala’nın emir ve nehileri (yasakları) vaad ve vaidi (müjde ve
tehditleri) mevcut olup, hepsi Allah-u Teala’nın kelamıdır.

Bu kitaplara karşı vazifemiz, onların Allah-ü Teala’dan geldiğine inanıp, Kuran-ı Kerim
gelmekle diğerlerinin okunmalarının, yazılmalarının ve bazı hükümlerinin neshedilmiş (geçer
siz kılınmış) olduğunu bilmemizdir.

Bugün okuyup amel etmekle emrolunduğumuz tek ilahi kitap, Kur’an-ı Hakimdir ve Onun
hükmü kıyamete kadar geçerlidir.

Dört büyük kitaptan Tevrat Musa (Aleyhisselam) a, Zebur Davud (Aleyhisselam) a, İncil İsa
(Aleyhisselam) a, Kuran-ı Kerim de Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e
indirilmiştir.

Kur’an-ı Kerimin bütün ayetlerine inanmak gereklidir. Bir ayetini inkar, tümünü inkar sayılır.

Dolayısıyla namaz, abdest ayetlerine inanıp da, faizin haramiyeti gibi, muamelatla, hırsızın
kolunun kesilmesi gibi, ukûbat (cezalar) la ilgili ayetleri inkar etmek, insanı kıpkızıl kafir
eder.

Çünkü faizin yasaklığı, Bakara suresinin 275. ayetinde, kol kesme cezası da Maide suresinin
38. ayetinde zikredilmektedir.

İslam dini ve Allah’ın yolu anlamına gelen “Şeriat” ı inkar etmek de kafirliktir. Zira Şeriat’a
uymak, Casiye suresinin 18. ayeti kerimesinde Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
e, dolayısıyla bütün ümmetine Allah-u Teala’nın en büyük emirlerinden biridir.

4- PEYGAMBERLERE iNANMAK.

Allah-u Teala’nın resüllerine iman, onların “Allah-u Teal tarafından kullarını müjdeleyici ve
korkutucu, onlara din ve dünya işlerinde muhtaç oldukları bilgileri açıklayıcı olarak
gönderilmiş kullar” olduklarına inanmaktır.

PEYGAMBERDE ARANAN ŞARTLAR :

1 – Erkeklik, 2- Hür olmak, 3- Doğruluk, 4 – Emanet (güvenilirlik), 5- Adalet,  6 -Tebliğ (kimseden çekinmeden hakkı duyurma) 7 – Akıl, zeka, fetanet ve görüş gücünün zirvesine ulaşmak.

PEYGAMBERDE OLMAMASI GEREKEN VASIFLAR

1-Ana – babasının zinaya bulaşması,

2- Katılık, kabalık, sertlik gibi kötü huylar,

3 – Alaca ve cüzzam gibi insanları nefret ettiren ayıplar,

4 – Yol üzerinde yemek yemek gibi mürüeti ihlal eden (kişiliğe zarar veren) işler,

5 – Hacamat (kan almak) gibi düşük mesleklerle iştigal,

6 – Ümmetin kabulünü engelleyecek her türlü amel ve vasıf.

Şu bilinmelidir ki peygamberler genel manada küfrün ve yalanın bütün çeşitlerinden büyük
günahlardan ve bir lokma çalmak gibi insanları nefret ettiren küçük günahlardan ve diğer
küçük günahları kasten işlemekten müberra (uzak) tırlar.

Peygamberlerin ilki Adem (Aleyhisselam) olup, sonuncusu Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) dir.

Bu ikisi arasında bir rivayet: “Yüz yirmi dört bin,” bir rivayet: “ iki yüz yirmi dört bin”
Peygamber geçmiştir.

Sayıları hakkında kesin bir rakam vermeyip, “Allah tarafından gönderilen bütün
Peygamberlere inandım.” demek daha uygundur.

Bu Peygamberlerin hepsine inanmak gerekli olup birini inkâr hepsini inkar sayılır. Bu
Peygamberlerin Allah (Celle Celalühü) tarafından getirdikleri ayetlere inanmak gereklidir.

Dolayısıyla Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in buyurduğu kesinlikle bilinen sağlam
senetli hadisleri inkar etmek, Kur’an ayetlerini inkar gibi insanı kafir eder.

Peygamberlerden üç yüz on üç tanesi hem Resul hem de Nebi olup diğerleri sadece Nebi’dir.

Resul: “Kendisine yeni bir kitap veya değişik bir hüküm vahyedilen zat,”

Nebi ise: “Kendinden evvelki Peygamberin Şeriatına uymakla emrolunan kimsedir.”

Kur’an-ı Kerim’de isimleriyle anılan ve nübüvvetleri hususunda ittifak bulunan peygamberler
yirmi beş tanedir. Bunlar:

1- Adem (Aleyhisselam), 2- Nuh (Aleyhisselam), 3- Hud (Aleyhisselam) 4-İdris (Aleyhisselam), 5 – Salih (Aleyhisselam), 6-İbrahim (Aleyhisselam), 7-İsmail (Aleyhisselam), 8- İshak (Aleyhisselam), 9- Yakup (Aleyhisselam), 10- Yusuf (Aleyhisselam), 11 – Musa (Aleyhisselam), 12- Harun (Aleyhisselam), 13 – Şuayb  (Aleyhisselam), 14- Zekeriya (Aleyhisselam), 15 – Yahya (Aleyhisselam), 16-Isa (Aleyhisselam), 17- Davud (Aleyhisselam), 18- Süleyman (Aleyhisselam), 19-İlyas  (Aleyhisselam), 20- Elyesa’ (Aleyhisselam), 21 – Zülkifl (Aleyhisselam), 22- Eyyüb (Aleyhisselam), 23- Yunus (Aleyhisselam), 24 – Lut (Aleyhisselam).

25- Muhammed (Aleyhisselatu Vesselam)

Salavatullahi alâ nebiyyina ve aleyhim ecmain.

Resullerden beş tanesi, “Ülü’l-Azm” olup bunlar da Nuh, İbrahim, Musa, İsa ve Muhammed
Mustafa (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) dir.

Bunların en üstünü, kainatın efendisi sevgili Peygamberimiz Muhammed Mustafa’dır.
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem)

5 – AHiRET GÜNÜNE iNANMAK.

Öldükten sonra dirilip Allah-ü Teala’nın huzurunda hesaba çekilerek, herkesin yaptığının
karşılığını bulacağı ahiret alemine inanmak, Allah-ü Teala’ya inanmak gibi zaruri bir
meseledir.

Maalesef günümüzde müslüman olduklarını söyledikleri halde öldükten sonra dirilmek
hakkında şüphesi olanlar vardır. Halbuki bu husus şüphe kaldırmayan iman esaslarından biri
olarak “Amentü” de yer almıştır.

Nitekim altı esas sayıldıktan sonra okunan “Ölümden sonra dirilmek haktır.” cümlesi de
ahirete imanın önemine dikkat çekmektedir.

6-KADERE, HAYIR VE ŞERRiN YARATILMAK BAKIMINDAN ALLAH-U
TEALLA’DAN OLDUĞUNA iNANMAK.

Kader, Allah’ın sırlarından bir sır olup, bu hususta çok konuşup yorum yapmaya müsait
değildir.

Ancak her müslümanın şuna inanması gerekmektedir ki, Alemlerin yaratılmasından sonsuza
kadar olup bitecek hiç bir şey rasgele olmayıp, her şey Allah-ü Teala’ın kaderiyle, takdiriyle,
ayarlamasıyla, düzenlemesiyle, iradesiyle ve kudretiyle meydana gelmektedir.

Dolayısıyla yaratılmak bakımından hayır da şer de, iyi de kötü de, sevap da günah da Allah
tarafındandır.

Ancak Allah-ü Teala kulun yaptığı hayırdan razı olup şerre rıza göstermemektedir.

Böyleyken de imtihan olsun için kulun yapmak istediği ve gücünü kullandığı kötülükleri
yaratmaktadır.

Mevla Teala, kulunu günah işlemeye zorlamayıp, şerleri kulunun irade ve kudretini (istek ve
gücünü) kötüye kullanması neticesinde yarattığından, hiç bir şekilde mesul değildir. Kullar ise
yaptıklarından sorumlu olacaklardır.

İ’TiKADi MEZHEPLER

SORU:

İtikadi mezhepler kaç kısımdır?

CEVAP: iki kısımdır. “Ehl-i Sünnet”, “Ehl-i Bid’at

SORU: Ehl-i Sünnet ne demektir?

CEVAP: Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ve ashabının gittiği yoldan
gidenlerdir.

  • Zira Avf ibn-i Malik (Radiyallahu Anh) dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte Resulullah

(Sallallahu Aleyhi Ve Sellem ) şöyle buyurmuştur :

“Yahudiler yetmişbir fırkaya ayrıldılar. (Bunlardan) biri Cennette, yetmişi ateştedir.

Hıristiyanlar da yetmiş iki fırkaya ayrılmıştır. (Onlardan da) yetmişbir fırka ateşte, biri
cennettedir.

Muhammed’in canı (kudret) elinde bulunan (Allah-u Teal’âya) yemin ederim ki elbette
benim ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacaktır. Bir fırka Cennette yetmiş iki fırka
ateştedir.

Bunun üzerine: “Ya Resulullah! Cennette olan fırka kimlerdir?” diye sorulduğunda,
Resulullah: (Sallallahu Aleyhi Ve Sellem) “(Ehl-i Sünnet Ve’l) Cemaattir.” diye cevap verdi.

(lbn-i Mace, Fiten:17 No: 3992 2/1322 Ebu Davud, Sünnet: 1 Na: 4596 2/608 Ahme4 Fbn-i
Hanbel, Müsned Na: 8404 3/229)

“Yakında benim Ümmetim yetmiş üç fırkaya bölünecektir ki, bunların biri dışında
hepsi ateştedir”

0 zaman: “0 bir hangisidir?” diye sorulunca, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“Bugün, benim ve ashabımın, üzerinde bulunduğu (yoldan gidenler) dir.” buyurdu.

SORU: Ehl-i Sünnet kaç kısımdır?

CEVAP: Üç kısımdır.

SORU: Selefiyye kimlerdir?

CEVAP: Ashab-ı Kiram ve tabiin’in mezhebini kendilerine mezheb edinmiş fakihler (fıkıh
alimleri) ve mahaddisler (hadis alimleri) dir.

Bunlar, Allah-u Teala Hazretlerinin isimlerini ve sıfatlarının ayet ve hadislerde beyan edildiği
üzere Allah-u Teala’nın şanına uygun bir şekilde ispat edip, te’vile (yorum yapmaya)
kalkışmayanlardır.

Mesela:  Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) in rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Peygamber
Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

“Gecenin son üçte biri kaldığı zaman (imsak vaktinden önceki vakitlerde) Ulu ve Yüce
olan Rabbimiz her gece dünya semasına (şekilden münezzeh olduğu halde) iner ve:

‘Bana kim dua eder ki, onun duasına icabet edeyim! Benden kim hacet (dilek) ister ki, ona (dileğini) vereyim! Benden kim mağfiret diler ki, onu mağfiret edeyim!’ buyurur.”

Selefiyye mezhebi bu hadis-i şerifte geçen “Rabbimiz iner.” sözünü hakiki manasından
başka bir mana ile tevil etmeyip, “Rabbimiz, keyfiyetini (şeklini) bilmediğimiz bir halde
iner,” diyerek bu inişi Allah-u Teala’nın şanına yakışır bir şekilde ifade etmişlerdir.

Yine böylece ayet ve hadislerde Allah-u Teala’ya isnad edilen el, yüz, ayak gibi ifadeler de bu
kabildendir.

SORU : Ebû Mansur-u Matüridi kimdir?

CEVAP: İmam Ebü Mansur-u Matüridinin adı Muhammed’dir. Hicretin 280. yılında, Buhara
ilçelerinden bir ilçe olan Maturid’de doğmuştur. Ve bu köye nisbet edilerek kendisine:
“Matüridi” denilmiştir.

Ehl-i Sünnet itikadını müdafaa etmekte ve batıl inançları akli ve nakli deliller getirerek
reddetmekte büyük çaba göstermiş ve bu hususta önemli kitaplar yazmıştır. Bu itibarla
Maveraü’n-Nehr’de Hanefilerin imamı olmuştur.

Binaenaleyh Hanefi mezhebinde bulunan müslümanların çoğunluğu inanç ve itikatta Ebü
Mansur-u Maturidi’ye bağlıdırlar.

Hicri 333 yılında Semerkant’ta vefat etmiş . Üstadımız Hacı Mahmud efendi Hazretleri ile
birlikte kabri şerifini ziyaret etmek bu fakire nasip olmuştur.

SORU : İmam-ı Eş’ari kimdir?

CEVAP: İmam-ı Eş’ari’nin ismi Ali, baba sının adı da smail’dir. Hicretin 260. yılında
Basra’da doğmuş, 324. yılında Bağdat’da ansızın vefat etmiştir.

Kendisi Şam mezhebine bağlı idi. Maliki ve Şafii mezhebine bağlı olanların hemen hemen
hepsi, Hanefi’lerin bir kısmı ve Hanbelilerin bazı ileri gelenleri itikat konularında İmam
Ebu’l-Hasen El-Eş’ariye uyarlar.

SORU : Eş’ariler kimlerdir?

CEVAP : Ebu’l-Hasen El-Eş’ari’yi itikat hususunda imam kabul eden kişilerdir.

SORU: Matüridi mezhebi ile Eş’ari mezhebi arasındaki ihtilaflar nasıl yorumlanmalıdır?

CEVAP : Bu iki mezheb arasında temel prensiplerde ayrılık yoktur. Ancak; ikinci derecede
bulunan bazı meselelerde görünüşteki ifade değişikliğine dayanan ayrılıklar var ise de, her iki
mezhebin hedefleri birdir.

SORU: Ehl-i Bid’at kimlerdir?

CEVAP : Asr-ı saadetten sonra ortaya çıkmış, Şer’i bir delile dayanmayan bazı inanç ve
davranışları benimseyen gruplardır.

Diğer bir ifade ile Sünni kelamcılara göre:

Allah-u Teala’yı bir şeye benzetme veya Allah-u Teala’yı cisim olarak kabul etme gibi aşırı
görüşlere sapmayan Selef alimleri ile Matüri diye ve Eş’ariye dışında kalan fırkaların tamamı
Ehl-i Bid’at’dır.

SORU : Ehl-i Bid’at’ı EhI-i Sünnet’ten ayıran temel özellikler nelerdir?

CEVAP : Bu özellikleri aşağıdaki ana noktalarda toplamak mümkündür:

1- Nasların (ayet ve hadislerin) ruhuna ve İslam’ın temel yönelişlerine vakıf olmamak.

Nitekim Mutezile’nin, mürtekib-i kebire (büyük günah işleyen bir kimse) yi ne mümin

ne de kafir saymaları bu kabildendir.

Halbuki bir çok ayet-i kerime ve hadis-i şeriflerde hiç bir günahın insanı dinden
çıkartmayacağı açıkça belirtilmiştir.

2- Yabancı kültürlerin etkisi altında kalıp ayet ve hadisleri uzak yorumlarla te’vil etmek.

Sapık Mutezile fırkasının:

“O gün bir takım yüzler aydındır. Rabbisine bakıcıdır.” (Kıyamet Suresi: 22-23)

Ayet-i kerimelerini: “Rablerinin emrini bekleyicidirler.” diye te’vil etmeleri son derece
yanlıştır ve uzak bir yorumdur.

3- Kur-an’ın kendisine has üslûp ve Arap dilinin ifade özelliklerine bakmaksızın bazı
ayetlerin ve hadislerin zahirine takılıp kalmak.

Yine aynı fırkanın:

“Gözler O’nu idrak edemez.” (En’am suresi:103 den)

Ayet-i kerimesini: “Gözler Allah-u Teala’yı göremez’ diye tefsir etmeleri, Arap dilinin
özelliklerini göz ardı etmelerindendir.

Zira idrak, anlamak ve kavramak manalarına gelmektedir ki, burada, Allah-u Teala’nın öz
zatının kimse tarafından idrak edilemeyeceği, tam manasıyla anlaşılamayacağı, gören göz
tarafından kuşatılamayacağı açıklanmak istenmiştir.

Yoksa şekilsiz, örneksiz ve idraksiz bir görme reddedilmemiştir. Aksine bir çok ayet ve
hadislerde bu husus ispat edilmiştir.

4- Ayet ve hadislerin yorumlanmasında peşin ve indî görüşleri, ayet ve hadislerin murat
(kastedilen) manalarına hakim kılmak.

ibn-i Teymiye ve sapık yandaşlarının:

“Rahman arşın üzerine istiva etti.” (Taha Suresi: 5)

Ayet-i celilesine: “Rahman arşın üzerine oturdu.” diye mana vermeleri ve bir çok
hadis-i şeriflerde:

“Allah-ii Teala’nın nüzûlü” ile ilgili geçen ifadeleri, bildiğimiz manada inmekle tefsir
etmeleri, ayet ve hadislerden kastedilen manaları anlamamazlıktan gelmektir.

Zira burada anlatılmak istenen, Allah-u Teala’nın, zatına layık bir istiva ile arşa
hükmetmesidir.

Oturmak, kalkmak, inmek, çıkmak gibi işler ise sonradan yaratılanlara mahsus olduğundan:

“O’nun (Allah-u Teala’nın) benzeri hiç bir şey yoktur.”(Şura Suresi:11) ayet-i kerimesiyle
Allah-u Teala’dan uzak tutulmuştur.

Yine böylece zamanımızda bulunan bazı kimselerin, Mehdi ve Deccal ile ilgili hadis-i şerifleri
kendi görüşlerine göre yorumlamaları, gerçek Mehdi ile hiç alakası olmayan kimseleri Mehdi
ilan edip, hakiki Deccal’dan çok uzak olanları Deccallıkla vasıflamaları, Ehl-i Sünnetin
görüşlerine hiç uymamaktadır.

Evet! Hazreti Mehdi’den evvel onun öncüsü olmak üzere bir takım Mehdi denebilecek
alimler, Deccal’dan önce de onun hazırlıkçısı olan Deccalların çıkacağı hadis-i şeriflerde
zikredilmiştir.

Fakat gerçek Mehdi’nin kıyamete yakın çıkacağı, hakiki Deccal ile savaşacağı ve İsa
(Aleyhisselam) in ona yardım etmek üzere gökten ineceği hakkında, inkarı insanı kafir edecek
derecede kati ve mütevatir hadis-i şerifler bulunmaktadır.

Bu sapıkların iddiasına göre ise Mehdi de Deccal da gelmiş geçmiş fakat ne

İsa (Aleyhisselam) inmiş ne de kıyamet kopmuştur.

5- İslam’ın ilk neslini oluşturan ve onu her yönüyle sonraki nesillere aktaran Ashab-ı Kiram
(Radiyallahu Anhüm) a karşı iyi niyetli olmamak.

Onların, özellikle dini ilgilendiren rivayet, anlayış ve uygulamalarına değer vermeyip, kendi
indî yorumlarını onların üstünde tutmak.

Nitekim Şia fırkasının Ebubekir, Ömer ve Osman (Radiyallahu Anhüm) hazaratını
sevmemeleri, Hazreti Muaviye ve onunla birlikte bulunan on bin sahabiyi kafir saymaları ve
onların dini hükümlerle ilgili rivayetlerini reddetmeleri bu maddenin en güzel örneğidir.

Yine aynı fırkanın, çıplak ayağa meshetmeyi ve Müt’a nikahım kabul etmeleri, Sahabenin
nakil ve tatbiklerine itibar etmeyip kendi yorumların onlara tercih ettiklerinin göstergesidir.

6 – Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in Kavli, Fiili ve Takriri sünnetine
karşı menfi (olumsuz) bir tavır takınmak.

Nitekim bazı kimselerin Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in emrettiği ve tatbik ettiği
sakal ve sarık gibi önemli sünnetleri kabul etmedikleri ve daha nice sünnetleri hafife alıp
reddettikleri görülmektedir.

7- Kur’an ve İslam’ın temel prensipleriyle bağdaştığı halde kendi görüşleriyle

bağdaştıramadıkları bazı hadis-i şerifleri mütevatir olmadıkları gerekçesiyle reddetmek.

Nitekim Şia mezhebi Ebubekir ile Ömer (Radiyallahu Anhüma) nın fazileti hakkındaki bir
çok hadis-i şeritleri inkar etmektedirler.

8- Kendi mezhep anlayışlarını desteklemek amacıyla hadis uydurmak veya bu tür hadisleri
rivayet etmek.

Mesela Şia mezhebi, halifeliğin Ebubekir (Radiyallahu Anh) dan evvel Hazreti Ali’ye ait
olduğu hususunda bir çok hadis uydurmuşlardır.

Nitekim Aliyyül-Kâri (Rahimehullah), Şia’nın Ehl-i Beytin fazileti hakkında üç yüz bin hadis
uydurduklarını nakletmiştir.

9- Ashab-ı Kiram’dan itibaren oluşan Cumhûr-u Müslimin’in (çoğunluğun) din anlayışından
kopup ayrılmak, azınlık halet-i ruhiyesi içerisinde karşı grupları küfür (kafirlik) le itham
etmek (suçlamak).

Nitekim günümüzdeki Vehhabi fırkası, Matüridi ve Eş’ari gibi Ehl-i Sünnet’in temsilcilerini
ve mensuplarını kafir sayarak bu vartaya (uçuruma) düşmüşlerdir.

10- Dinin temel hükümlerini, ayet ve hadislerin ruhundan ve Cumhur Ulemanın görüşlerinden
kopararak, sürekli tartışmaya açık tutmak.

Şimdi bir takım sapıklar türemiş, Vakfe’nin arefe günü olması gerektiği ile ilgili sağlam
hadis-i şerifler ve Cumhur’un ittifakı varken Vakfe’nin hac aylarının herhangi bir gününde
yapılabileceğini söyleyecek kadar ileri gitmişlerdir.

SORU :Ehl-i Bid’at’ın itikad yönünden hükmü nedir?

CEVAP :Zarurat-ı Diniye’yi (dinde kesin sabit olan hükümleri) kabul etmekle birlikte,
bunların herhangi birini ortadan kaldırma sonucunu doğurmayan yorumları benimseyenler
küfre nisbet edilemez (kafir sayılamaz).

Sadece İslam’ın dosdoğru yolundan sapmış “Fırak-ı Dalle” olarak isimlendirilirler.

(Şehristani, El-Milel Ven-Nihal: 1/203)

Burayı şöyle bir misalle açıklayalım: Şia mezhebinden Ebü bekri Sıddık (Radıyallahu Anh) ın
sahabeliğini inkar edenler veya Hazreti Aişe (Radıyallahu Anha) ya iftira edenler kafir olurlar.

Zira Hazreti Sıddık’ın sahabeliği ve Aişe anamızın beraati (zinadan uzaklığı) Kur’an-ı Kerim ile sabittir.

Fakat bu gibi kesin hükümleri kabul edip de Hazreti Ali’nin diğer halifelerden üstün olduğunu
iddia edenler ve onları sevmeyenler kafir sayılmasalar da sapık olduklarında hiç şüphe
yoktur.

ALLAH’U TEALA’NIN ZATI VE SIFATLARIYLA iLGiLi
iTiKADIMIZ :

SORU: Bir müslümanın Allah-u Teala’ya olan inancı ne şekilde olmalıdır?

CEVAP: Allah-u Teala’nın zatıyla ve sıfatlarıyla bir olduğuna inanması şeklinde olmalıdır.

SORU: Allah-u Teala’nın zatıyla ve sıfatlarıyla bir olmasının manası nedir?

CEVAP : Zatı ve sıfatlan hususunda eşi ve benzerinin olmamasıdır.

SORU : Allah-u Teala’nın sıfatları kaç kısımdır?

CEVAP : Tenzihi (Selbi), Subûti ve Fiili olmak üzere üç kısımdır.

SORU :Tenzihi (Selbi), sıfatlar ne demektir?

CEVAP : Allah-u Teala’ya nelerin isnad edilemeyeceğini anlatan sıfatlardır.

SORU : Tenzihi (Selbi) sıfatlar nelerdir?

CEVAP : Tenzihi (Selbi) sıfatlar altı tanedir;

1- Vücut,

2- Kıdem,

3- Bekâ,

4- Vahdaniyet,

5- Muhalefetün Li’l-Havadis,

6- Kıyam bi nefsihi.

SORU: Vücut ne demektir?

CEVAP : Yokluğu düşünülememektedir. Bazı itikat kitaplarında vücut sıfatını tenzihi (selbi)
sıfatlardan saymayıp, ona “Sıfatı Nefsiyye” denilmiştir. (Muvazzah ilm-i Kelam, osmanlıca
shf. 118)

SORU : Kıdem ne demektir?

CEVAP: Varlığının başlangıcı olmamak.

SORU :Bekâ ne demektir?

CEVAP : Varlığının sonu olmamak.

SORU: Vahdaniyet ne demektir?

CEVAP: Ortağı bulunmamak.

SORU: Muhalefetün Li’l-Havadis ne demektir?

CEVAP : Yaratılmışlara hiç bir yönden benzememek.

SORU: Kıyam bi nefsihi ne demektir?

CEVAP: Varlığı için başkasına muhtaç olmamak.

Görüldüğü gibi bu sıfatlarla, ulühiyete (ilahlığa) nisbet edilmesi mümkün olmayan;

1- Yokluk,

2- Varlığın başlangıcı olma,

3- Varlığın sonu olma,

4-Ortağı bulunma,

5- Yaratılmışlara benzeme,

6- Varlığı için başkasına muhtaç olma,

kavramları selb (nefy) edilmiştir. Bu itibarla da bu sıfatlara “Selbi’ sıfatlar denilmiştir.

Ayrıca: ‘Kelam ilmi” ile alakalı kültür geliştikten sonra Selbi sıfatlar çoğaltılmıştır.

Şöyle ki: muteber kitaplarımızdan olan

“Akaid-i Nesefi” de selbi sıfatlara şunlar da eklenmiştir.

Allah-u Teala:

1- Araz (renkler ve hareketler gibi, kendi başına duramayan, belirebilmesi için bir cevhere
muhtaç olan şey),

2- Cisim (yer kaplayan, eni, boyu, yük sekliği olan madde),

3- Cevher (başlı başına durabilen madde),

4- Şekle bürünen,

5- Sınırlandırılan,

6- Nicelenen,

7- Hacimli olan,

8- Birleşik parçalardan teşekkül etmiş olan,

9- Sonu olan,

10- Mahiyet ve keyfiyeti olan,

11- Mekan tutan,

12- Üzerinden zaman geçen,

13- Kendisine bir şey benzeyen,

14- Herhangi bir şey ilim ve kudretinin dışında kalan bir varlık DEĞİLDİR.

 

SORU: Sübûti sıfatlar ne demektir?

CEVAP : Allah-u Teala’nın zatına nisbet edilen ve O’nun ne olduğunu ifade eden sıfatlar
demektir. Bu sıfatlara “Zatiye, Vücûdiye” sıfatları da denilir.

 

SORU: Sübûti sıfatlar nelerdir?

CEVAP :

1- Hayat: Diri olmak,

2- İlim: Bilmek,

3- Sem’: şitmek,

4- Basar Görmek,

5- Kudret: Güç yetirmek,

6- İrade: Dilemek,

7- Kelam: Konuşmak,

8- Tekvin: Oluşturmak.

Bu sıfatların yok sayılması durumunda onların zıttı olan aşağıdaki sıfatlar lazım gelir.

1- Mevt: Ölü olmak,

2- Cehl: Bilmemek,

3- Samem: Sağır olmak,

4- Amâ: Kör olmak,

5- Acz: Aciz olmak,

6- Kerahiyet: İsteksiz olmak,

7- Bekem: Dilsiz olmak.

Maturidi’ler Allah-u Teala’nın subuti sıfatlarına: “Yapmak, yaratmak ve oluşturmak”
anlamına gelen: ‘Tekvin” sıfatnı ekleyerek subuti sıfatların sekiz adet olduğunu
söylemişlerdir.

Bu Tekvin sıfatı yok sayılması durumunda zıttı olan mana lazım gelmez.

Zira Allah-u Teala hakkında “Tekvin” (yaratmak, yapmak,

oluşturmak)

sıfatı

düşünülebileceği gibi, yaratmamak, yapmamak da düşünülebilir.

Burada yeri gelmişken Allah-u Teala’nın subuti sıfatlarıyla ilgili bazı açıklamalar yapalım:

1- Hayat (Allah-u Teala’nın diri olması),

Allah-u Teala diridir. Bu diriliği ezeli ve ebedi olup başlangıcı ve sonu yoktur. Hudüs
(sonradan olma) yada fena vasfında (yok olacak nitelikte) değildir.

2- İlim (her şeyi bilmesi),

Allah-u Teala yerde ve gökte olan her şeyi bilir, O’na gizli ve açık diye hiç bir şey yoktur.
Kainattaki yaprakların sayısı, çiçeklerin, tanelerin, kumların adedi ve denizlerin damlaları
O’na malumdur.

Geçmişi geleceği, insanın kalbine gelen düşünceleri, diliyle konuştuklarını, iç ve dışını çok iyi
bilir. O, hazır (görünen) ler ile gaip (görünmeyen) leri bilir.

Gaybı (gelecekte olacağı) bilen yalnız O’dur, başkası bilemez, bilenler de ancak O’nun
bildirmesiyle bilebilirler.

O, unutmaktan, şaşırmaktan beri (uzak) tır. Bilmesi kendinden olup duyu organları ve akıl gibi
vasıtalarla değildir.

3- Sem’i (her şeyi duyması),

Allah-u Teala semi’ (duyucu) dur. Sesli ya da sessiz olan her şeyi duyar. Bir kimsenin
kulağına fısıldanıp kendisinin duymadığı şeyleri de duyar.

Duyması kulak gibi bir aletle değildir. İşitmesi sonradan olma değildir. Yok olucu da değildir.

4- Basar (her şeyi görmesi), Allah-u Teala her şeyi görücüdür. Simsiyah bir gecede siyah
karıncanın siyah bir taş üzerinde yürümesini görür, ayağının sesini duyar.

O’nun görmesi göz vasıtasıyla değildir. Bu sıfat da hem ezeli hem ebedidir (sonradan
olmadığı gibi yok olucu da değildir).

5- İrade (dilemesi),

Allah-u Teala dileyicidir, dilediği her şeyi yapar. Dilemediğini de yapmaz. Cihanda olan iyi
ve kötü ne varsa her şey O’nun dilemesiyle olmuştur.

Hiçbir kimse ve hiç bir şey O’nu bir şey yapmaya ve dilemeye mecbur edemez.

Şu halde kendisine itaat eden müminlerin bu hallerini dileyen O’dur. O dilemese kimse iman
edemez ve O’na itaatda bulunamazdı.

Kafirlerin küfrünü ve fasıkların fıskını (yaptıkları kötülükleri) dileyen de O’dur. O
dilemeseydi hiç kimse kafir ve fasık olmazdı. O dilemeden bir sivrisineğin kanadını oynatması
bile mümkün değildir.

Biz ne yapıyorsak O’nun dilemesiyle yapıyoruz, O’nun dilemediği şeyler olmaz. Eğer olsaydı
bu O’nun acizliğine alamet olurdu ki, Cenab-ı Hak bundan münezzehtir. O dileseydi bütün
insanları kafir ya da mümin yapabilirdi.

Eğer burada: “Neden bütün insanların mü’min olmasını dilememiş de çoğunun kafir olmasını
dilemiştir?’ denecek olursa buna şöyle cevap verilir:

Cenab-ı Hakk’ın dilediği ve yaptığı işlerden ve bu işlerin hikmetinden sual olunmaz
(sorulmaz). O herkese sual soran ve dilediğini yapan faili muhtar (istediğini yapmakta serbest)
olan zattır.

O’nun yaptığı her şeyde sayısız hikmet (incelik) ler vardır. insanların aklı bunları idrak
edecek durumda değildir.

Bu demektir ki O’nun kafirleri yaratıp, onların küfrünü murad etmesinde, yılan, akrep gibi
zararlı hayvanları ve diğer türlü kötülükleri yaratmasında olduğu gibi, bizim idrak
edemediğimiz sayısız faydalar vardır ki, bizim bunları bilmemiz de gerekli değildir.

Bize gerekli olan, Allah’ın her iş ve muradında bir hikmetin bulunduğunu bilmektir. O’nun
iradesi ezeli ve ebedi olup, sonradan olma değildir.

6- Kudret (her şeye gücü yetmesi),

Allah-u Teala her şeye kadirdir. O, mümkün olan her şeyi ve dilediğini yaratır. O istese ölüye
hayat verir. Ağaç ve taşı konuşturur ve yürütür.

O’nun güç yetiremediği hiç bir şey yoktur. O dilese binlerce göğü ve yeri yaratır. Dağları
altına ve gümüşe çevirebilir. Nehirleri tersine akıtabilir. Akan sulan gümüş ve altın yapabilir.

Dilediği kulunu doğudan batıya, yeryüzünden yedinci kat semaya çıkarıp geriye döndürebilir.
O’nun kudreti ezeli ve ebedi olup sonradan olma ve geçici değildir.

7- Kelâm (harf ve sese muhtaç olmadan konuşması),

Allah-u Teala söyler, konuşur fakat O’nun konuşması bize benzemez, konuşması dil ile
değildir.

Bazı kullarına vasıtasız olarak hitap eder. Mesela Musa (Aleyhisselam) a Tur dağındaki
nidasıyla, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e miractaki hitabı bu hususta birer
örnektirler.

Bazı kullarına Cebrail (Aleyhisselam) vasıtasıyla hitap etmiştir. Resulullah (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem) e gelen vahiylerin ekserisi böyledir.

Kur’an Kerim Allah-u Teala’nın sözüdür. Başlangıcı ve sonu yoktur. Mahlûk (yaratılmış)
olmadığı gibi geçici de değildir.

8- Tekvin (dilediğini yaratması),

Allah-u Teala dilediğini yaratır. Zerreden Kürreye varıncaya kadar her şeyi O yaratmıştır.
O’ndan başka Halik (yaratan) yoktur.

Canlıların hareket ya da sükun (duruş) larını, itaat ve isyanlarını, iman ve küfürlerini bütün
hayır ve şerri yaratan O’dur. Elin hareketi, dilin konuşması gözün yumulup açılması hep
O’nun yaratmasıyladır.

Bu hususta Mevla Teala:

“Sizi de, yaptıklarınızı da yaratan Allah’tır.” (Saffat Suresi.96) buyurmaktadır.

Dolayısıyla herkesin yaptığı amel ve işlerin yaratıcısı Allah-u Teala’dır. Bize verdiği iradey-i
cüziyye ile bizi yaptığımız işlerin faili (yapıcısı) kılmıştır.

Bu sebeple herkes yaptığı işlerin ceza ve mükafatını görecektir. Bütün canlıları yaratan O
olduğu gibi hepsini rızıklandıran, hasta yapan ve sıhhatte tutan, öldüren ve dirilten O’dur.

Ateşle temas halinde elin ısınması ya da yanmasını, karla ve buzla temasında üşümesini
yaratan O’dur.

Bir kimseyi ateşe atsalar da Allah o kim şeyi dilerse yakmamaya kadirdir. Nitekim İbrahim
(Aleyhisselam) ı yakmayışı bunun misalidir.

Yine karlar içindeki bir kulunu üşütmeyebilir. Ancak Cenab’ı Hakkın adeti öyle cereyan eder
ki ateşle temas yanmayı gerektirir. Allah-u Teala da onu yaratır.

Üşümeyi yaratan da kar değildir. Ancak Allah-u Zülcelal’dir. Tokluğu yaratan da Allah’u
Teala’dır. Eğer O, tokluğu yaratmasaydı insanlar ne kadar yeseler doymazlardı.

Acıkmak ve diğerleri de bunun gibidir. Hulâsa Allah’tan başka yaratan ve etkileyen yoktur.
Her şey O’nun yaratığıdır.

O’nun bu sıfatları zatıyla kaim olup kadimdirler, sonradan olmadıkları gibi yok olmaz ve
değişmezler.

İşte Allah-u Teala’yı bu sıfatlarla muttasıf olarak tanıyan kul: “Arif” (Allah’ı bilici) sayılır.

Allah-u Teala’yı bu sıfatların zıddı olan noksan sıfatlarla vasıflayan (niteleyen) ise mü’min ve
müslüman olamaz. Allah’a inanması da muteber sayılmaz.

Nitekim Yahudi ve Hıristiyan alemi Allah a inandıklarını iddia etseler de ona oğul ve hanım
isnad ettikleri için kafir sayılmışlardır.

SORU : Fiili sıfatlar ne demektir?

CEVAP: Allah-u Teala’nın kainatla olan münasebetini en açık bir şekilde ifade eden ve
O’nun kainatı yaratış ve idare edişini oldukça ayrıntılı bir biçimde anlatan sıfatlardır.

Allah-u Teala’nın: Tahlik (icat etmek, yoktan yaratmak), Terzik (rızık vermek), İhya
(diriltmek), İmate (öldürmek), Ten’im (nimet vermek), Te’zib (azap etmek) gibi bütün
filleri, Allah-u Teala’nın subuti sıfatı olan: “Tekvin” sıfatına raci (dönücü) dür.

SORU : Matüridiler, Allah-u Teala’nın subuti (zati) ve fiili sıfatları hakkında ne
demişlerdir?

CEVAP: Bu sıfatların hepsi Allah-u Teala nın zatı ile kaim (zatında) olup kadimdirler.

Zira kulların görme, işitme gibi sıfatları onlardan ayrılır. Allah-u Teala’nın sıfatları ise O’ndan
ayrılmaz.

SORU : Bu sıfatların kadim olmasının manası nedir?

CEVAP: Allah-u Teala’nın zatının evveli (başlangıcı) olmadığı gibi, zatıyla kaim olan bu
sıfatların da evveli yoktur.

Zira kadim (evveli olmayan) zatın, kadim olmayan (hadis; sonradan olan) sıfatlara mahal
olması (onlarla vasıflanması) düşünülemez.

Selefiler ve Eş’ariler de, subûti (zati) sıfatlar hakkında Matüridilerle aynı görüştedirler, ancak
Eş’ariler, fiili sıfatların hadis olduğunu ileri sürmüşlerdir.

Onlar, ilim sıfatına kudret ve iradenin eklenmesiyle fiili sıfatların tamamlanabileceği
görüşündedirler.

Onlara göre Matüridilerin fiili sıfat olarak kabul ettikleri sıfatlar, doğrudan sıfat olmayıp ilim,
kudret ve iradenin taallüklarını temsil ederler. Kadim olmayıp hadistirler.

Dolayısıyla hadis olan bu sıfatlar Allah-u Teala’nın zatıyla kaim değildirler.

SORU : Allah-u Teala’nın subûti ve fiili sıfatlarının zatı ile olan münasebeti nedir?

CEVAP : Allah-u Teala’nın bu sıfatlan, zatının ne aynı ne de gayrıdır.

SORU: Bir şey diğer bir şeyin aynı değilse gayri olması, gayri değilse, aynı olması lazım
gelir. Buna göre yukarıdaki ifade çelişkili değil midir?

CEVAP : Çelişkili değildir, çünkü “Şerhu-l Emali” de belirtildiği üzere Ehl-i Sünnet
alimleri: “Sıfat zatın aynı değildir.” derken, sıfatları zatın aynı kabul etmek suretiyle, onların
mevcudiyetini ortadan kaldıran bazı Mutezili kelamcılarla İslam filozoflarının hatasından
kurtulmuşlar, “Gayrı değildir.” derken de, bu sıfatların “Kulların sıfatları” gibi olduğu
düşüncesinden kaçınmışlardır.

Veya: “Gayri değildir.” derken sıfatı zattan ayırıp beşer seviyesine indiren ve İsa
(Aleyhisselam) bedeninde maddileştiren Hıristiyanların yanlış inançlarından kaçınmak
istemişlerdir.

iNANÇ YÖNÜNDEN iNSANLAR

SORU: İnanç bakımından insanlar kaç kısımdır?

CEVAP : İnanç bakımından insanlar üç kısımdır ;

1- Mü’min,

2- Kâfir,

3- Münafık.

SORU : Mü’min kime denir?

CEVAP : İslam dininde kesin delillerle sabit olup “Zaruriyat-ı diniye” diye isimlenen esasları
ve hükümleri kalp ile tasdik edip kabullenen kişiye denir.

SORU: Kafir kime denir ?

CEVAP : İslam dininde kesin delillerle sabit olan hükümlerin hepsini veya birini kabul
etmeyip inkar eden kişiye denir.

SORU : Münafık kime denir?

CEVAP: İslam dininde kesin delillerle sabit olan hükümleri kalben tasdik etmediği halde
diliyle “tasdik ettim” diyen kişidir.

Münafıkların İslam’a zararı kafirlerinkinden fazla olduğu için Münafıkların azabı Kafirlerden
daha şiddetli olacaktır.

SORU: Kafirler genel olarak kaç kısımdır?

CEVAP : Kafirler bir çok kısımlara ayrılmakla beraber yaygın olanları şunlardır;

Tabiatçılar: Bu kısım kafirler, kainatı yoktan var edenin Allah-u Teala olduğunu inkar edip,
bütün mahlukatı zaman ve tabiata dayandıran kişilerdir.

Putperestler: Kainatı yoktan varedenin Allah-ü Teala olduğunu kabul etmekle beraber,
Allah-u Teala’nın bir olduğuna inanmayıp, bir çok yaratıcı ve mabudun varlığına inanan
kimselerdir.

Felsefeciler: Kainatı yoktan vareden Allah-u Teala’nın varlığını ve birliğini kabul etmekle
beraber, Peygamberlik müessesesini ve onların tebliğ ettiği şer’i hükümlerin hepsini veya
birini inkar eden kimselerdir.

Ehl-i Kitap: Yahudi ve Hıristiyanlar. Bunlar Allah-u Teala’nın varlığını ve birliğini,
Peygamberliği ve Şeriatı kabul etmekle beraber, bir kısım Peygamberleri inkar eden
kimselerdir.

iNSANI DiNDEN ÇIKARAN SEBEPLER

SORU: Mürted kimdir?

CEVAP : İslam dinini kabul ettikten sonra dinden çıkan kimsedir.

Şöyle ki; Hiç küfre bulaşmadan esasen müslüman olan veya küfre bulaştıktan sonra İslam
dinini kabul edip onunla şereflenen şahsın, yeniden başka bir dine dönmesi veya hiç bir dinin
müntesibi olmayıp inkara sapmasıdır.

SORU : İslam dini ile şereflenen bir müslümanın mürted olması, (dinden çıkması) nı
gerektiren sebepler nelerdir?

CEVAP: Bir müslümanın mürted olmasını gerektiren sebepler başlıca dört kısımdır:

1- Söz,

2- Fiil,

3- itikat (inanç),

4- Şek (şüphe).

SORU: Bir müslümanın kafir olmasını gerektiren sözler, yani; “Elfaz-ı küfür” nelerdir?

CEVAP : Bu sözler genel olarak aşağıdaki ana başlıklarda toplanmıştır:

1- Ulûhiyet: Allah-ü Teala’nın ilah olmasıyla ilgili sözler:

a) Allah-u Teala’nın zatı, sıfatlan ve fiilleri konusunda ilahlık makamıyla bağdaşmayan,
tevhid akidesine aykırı düşen sözler. Mesela; Allah-u Teala’nın ortağı, oğlu, eşi olduğunu
ifade etmek.

b) Ayet ve Hadislerle sabit olan sıfatların inkarına götüren sözler. Mesela; Allah-u Teala’nın:
‘Hayat ve ilim” sahibi olmadığını ifade etmek.

c) Yaratıcı olan Allah-u Teala’yı yaratıklara benzeten sözler. Mesela; Allah-u Teala’nın ay,
yıldız, güneş, insan vesaire gibi yaratılmış olan şeylere benzediğini ifade eden sözler.

d) Ulûhiyete ait herhangi bir hususu alaya alan sözler. Mesela; zalimin: “Allah-u Teala’nın
takdir etmediği şeyi yaparım.” şeklinde ifadesi.

2- Nübüvvet: Peygamberlerle ilgili sözler ;

a) Son Peygamber Hazreti Muhammed (Aleyhisselam) dahil olmak üzere bütün
Peygamberlerin ilahi emirleri insanlara tebliğ etmekle görevli elçiler olduklarını reddeden
ifadeler.

Mesela; Adem (Aleyhisselam) in Peygamber olmadığını iddia etmek. (Mecmeu‘l-
Enhur:1/700)

b) Peygamberlerle alay edip getirdikleri vahyi yalanlayan ifadeler.

c) Peygamberleri kötüleyen, küçümseyen ve onlara dil uzatmayı ifade eden sözler.

d) Namaz, oruç, zekat, hac, cihat gibi ibadetleri Peygamberin öğrettiği şekilde kabul
etmemeyi ifade eden sözler.

Mesela; Zekatın, malın kırkta birinden verileceğini, namazın beş vakit olduğunu inkara
götüren sözler gibi.

e) Herhangi bir kişiyi veya onun görüşlerini Peygamberlerden üstün görmeyi ifade eden
sözler.

O Hazreti Muhammed (Aleyhisselam) in Peygamber olduğunu kabul edip son Peygamber
olduğunu kabul etmemek. (Mecmeu’l-Enhur: 1/700)

3- Kur’anla ilgili sözler;

a) Kur’an’ın tamamını veya bir kısmını inkara götüren ifadeler.

b) Kur’an’daki iman, ibadet, hukuk, ahlak konularına ilişkin bilgilerin yanlışlık ve eksiklik
taşıdığını öne süren ifadeler.

c) Kur’an’ın haram kıldığını helal gösteren ifadeler.

Mesela; Faiz, Zina, Domuz eti yemek, haksız yere adam öldürmek gibi, haramlığı kesin
olarak sabit olan hareketlerin caiz olduğunu iddia etmek.

d) Et ve Ekmek gibi helal olduğu kesin icma ile sabit olan şeylerin haram olduğunu ifade eden
sözler.

4- İslâmi ilimlerle ve islâm alimleriyle ilgili sözler;

a) İslami (Tefsir, Fıkıh, Hadis, vb.) ilimlere ve İslam alimlerine karşı tavır alıp dinin
gelişmesine yönelik hizmetleri engelleyici sözler.

Mesela; Hafızlık yapan (Kur’an-ı Kerim’i ezberleyen) kişinin bu amelini hakir görerek ona:
“Cenaze imamı mı olacaksın? Bu sana ne faide verir, vah zavallı çocuk beynin tahrip oluyor,
bu çocuklara yazık değil mi?” şeklinde ifadeler kullanmak.

b) İslamiyet’i temsil ettiklerinden dolayı alimler hakkında sarfedilen alaycı ve küçümseyici
ifadeler.

5- Değişik konular;

Kur’an’ın sadece Araplara mahsus bir kitap olduğunu ifade eden, yine Kur’an’ı Hazreti
Muhammed (Aleyhisselam) in kendi eseri ve felsefesi olarak gösteren, İslamiyet’in veya
Şeriat’ın çağ dışı bir sistem olduğunu iddia eden sözler bu gruptandır.

Not: “Elfaz-ı Küfür” hakkında yazılan bazı kitaplarda, bu lafızları (sözleri) kullanan kişilerin
niyetleri dikkate alınmadan şekilci bir yaklaşımla müslümanlar hakkında tehlikeli sonuçlar
doğuracak hükümler mevcuttur.

Âlimler: “Elfaz-ı Küfr’ün kişiyi küfre sokması için bazı şartlan ileri sürmüşlerdir:

Bu şartlardan birincisi; kullanılan ifadenin küfre sokacağı hususunda alimlerin ittifak etmiş
olmalarının gerekli olduğudur.

“Elfaz-ı Küfür” den olduğu sabit olan bir sözü, “Elfaz-ı Küfür” den olduğunu bilmeyerek
söyleyen kişinin küfre girip girmeyeceği hususunda ihtilaflar vardır.

Bu itibarla âlimlerin çoğunluğu bu kişilerin kafir olmayacağı hususunda birleşmişlerdir.

Mesela; Allah-u Teala’nın baba olduğuna inanmayarak, sırf cehaletinden “Allah baba” diyen
kişinin, kafir kabul edilmemesi daha münasiptir.

Zira kişi bu sözüyle Allah-u Teala’yı yücelttiğini zannetmektedir.

SORU: Bir müslümanın Kafir olmasını gerektiren fiiller nelerdir?

CEVAP: Putlara veya Güneş ile Ay’a, Yıldızlara secde etmek gibi küfre götüren herhangi bir
harekettir.

Veya Kur’an-ı Kerim’i temiz olmayan bir yere atmak,

Ramazan ayında hiçbir mazeret olmaksızın, müslümanların arasında alenen yemek, içmek
gibi işlerdir. Zira bu fiiller inkârdan kaynaklanmaktadır.

Kâfirlerin kutsal kabul ettiği Yılbaşı ve benzeri günlerde tebrik maksadı ile hediyeleşmek de
insanı kafir eder.

SORU : Bir müslümanın Kafir olmasını gerektiren inançlar nelerdir?

CEVAP: islâm dininin hak olduğuna veya İslam dininde kesinlikle sabit olup inanılması farz
olan herhangi bir hükmün aksine kalben inanmaktır.

Bu kainatın kadim (evveli olmadığına), kainatın yaratıcısı olan Allah-u Teala’nın hadis
(sonradan yaratılmış) olduğuna inanmak gibi.

SORU: Bir müslümanın Kâfir olmasını gerektiren şüphe nedir?

CEVAP: islam dininde kesinlikle sabit olup “Zarûrat-ı Diniyye” ismini alan ve kapalı
kalması tasavvur edilemeyen şeylerden herhangi birinde şüphe ederek “acaba bu öyle midir?”
diye tereddüt etmektir.

Allah-u Teala’nın varlığında, Peygamberlerin doğruluğunda, Kıyamet gününün gerçekleşmesi
hususunda şüpheye düşmek gibi.

Not: Yukarıda yazdığımız dört kısımdan herhangi birisiyle kişinin Allah-u Teala katında
Kâfir olması gerçekleşmiş olur.

Fakat İslâm hukukuna göre bir kimsenin küfre girdiğine hükmedilebilmesi için, bu küfrünü;
ya sözü ile veya fiili ile açığa çıkarmış olması lâzımdır.

Herhangi bir kimsenin kalbî olan hallerine vakıf olunamayacağından, itikadını, şek ve
şüphesini açığa çıkarmadıkça kâfir sayılamaz.

Ehl-i Sünnet Ve’l cemaat mezhebinin muteber itikat kitaplarından: “Akaid-i Nesefi”
aşağıdaki zikredilecek olan şeylerin kişiyi küfre sokacağını açıkça ifade etmiştir.

1- Ayet ve Hadislerin zahiri manalarını bırakıp Ehl-i Batın’ın iddia ettikleri manalara sapmak
küfürdür.

Çünkü bu, Peygamber (Aleyhisselam) den geldiği kesinlikle sabit olan bir şey konusunda
Nebi’yi yalanlama manasına gelmektedir.

Batıniler, “Kur’an’ın zahiri manaları değil batıni manaları esastır” derler. Gayeleri zahiri
manaları ve bedeni ibadetleri ortadan kaldırıp, şeriatı kökünden yok etmektir.

Tasavvuf ehli, Hakka vakıf bir takım kişilerin: “Kur’an’ın zahiri manasına en küçük bir gölge
düşürmeden onlarla sülük ehli için malûm bir takım ince manaların arasını telif etmek
(birleştirmek) mümkündür.” demeleri, kamil iman ve saf irfanın neticesidir.

2- Kitap ve Sünnetten kesin nasların delalet ettiği hükümleri inkar ile nasları reddetmek
küfürdür.

Mesela; cesetlerin haşrı (mahşer günü dirilmesi).

Çünkü bu nasları reddetmek, açıkça Allah ve Resulünü yalanlamaktır. Binaenaleyh bir kimse
Hazreti Aişe (Radıyallahu Anha) validemize zina iftirasında bulunursa Kâfir olur.

Çünkü Hazreti Aişe (Radıyallahu Anha) validemizin tertemiz olduğu, nas (kesin delil, ayet-i
kerime) ile sabittir.

3- ister büyük olsun, ister küçük olsun, günah oluşu kesin delille sabit olan herhangi bir
günahı helal saymak küfürdür.

4- Haram oluşu kesin delille sabit olan bir haramı önemsememek küfürdür.

5- Şeriatla alay etmek küfürdür.

Zira 4. ve 5. maddeler Allah ve Resulünü yalanlama alametleridir.

6- Allah-u Teala’dan ümit kesmek küfürdür.

Çünkü Allah-u Teala:

“Doğrusu Allah (-u Teala) nın rahmetin den kafirlerden başkası ümit kesmez”
buyurmaktadır. (Yusuf Suresi: 87)

7- Bir kimsenin kesin olarak cennete gireceğine inanması şeklinde Allah-u Teala’dan emn
(emin olmak) küfürdür.

Zira Allah-u Tealâ :

“Allah-u Tealâ’nın azabından emin mi oldular? Fakat ziyana uğrayan topluluktan
başkası, Allah (-u Teala’n) ın mühlet vermesinden emin olamaz” buyurmaktadır. (Araf
Suresi: 99)

8- Kahin’in gaybe dair verdiği haberi tasdik etmek küfürdür.

Nitekim Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) den rivayet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber
Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

“Bir kimse kâhine veya Arraf (gayb ilmini bildiğini iddia eden bir kimseye, yıldız falına
bakan) a gider de verdiği haberi tasdik ederse, Allah (-u Tealan) ın Muhammed
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e indirdiğini inkar etmiş (kafir olmuş) olur.”

(Ahmed ibn-i Hanbel, Müsned 3/419, Tirmizi, Taharet: 102 No:135 1/242, Hakim, Müstedrek No: 15,1/50,
Beyhaki, Sünni-i Kübra No:16496, 8/233)

Kâhin: Gelecek zamanda vuku bulacak hadiseleri haber veren, bir takım sırları bildiğini ve
gayb alemine ait bilgilere vakıf olduğunu iddia eden kişidir.

9- Hiç bir veli asla bir nebinin derecesine ulaşamaz.

Çünkü Nebiler masumdurlar, kötü bir şekilde ölmek korkusundan emindirler. Vahiy ve vahy
meleğini görme ile ikram olunmuşlardır.

Velilerin kemalâtıyla vasıflandıktan sonra şer-i hükümleri tebliğ ve halkı irşat işiyle
vazifelendirilmişlerdir.

“Velinin Nebiden üstün olduğunu söylemek küfür ve sapıklıktır.”

Evet Nebinin hem nübüvvet hem de velayet rütbeleriyle vasıflandığı ve bu sıfatlarla
vasıflanan nebinin veliden daha üstünlüğünün kesin olduğunu kabul ettikten sonra, “nebinin,
nebilik rütbesi mi, yoksa velilik rütbesi mi daha üstündür” konusunda tereddüd edilebilir.

imam-ı Rabbani (Kuddise Sırruhu) Mektûbatında bu konuya açıklık getirmiş ve şöyle
demiştir

“Bir Nebinin nübüvvet (Peygamberlik) rütbesi, kıyas kabul etmeyecek şekilde, velayet
(velilik) rütbesinden üstündür.”

10- Aklı başında, bulûğa ermiş olan bir insan, kendisinden emir ve yasakların düşeceği bir
mertebeye ulaşamaz.

Çünkü insanı mükellef kılma (sorumlu tutma) konusundaki naslar (ayet ve hadisler)
umûmidir.

Ayrıca müctehidler, bir mükellefin böyle bir mertebeye ulaşmasının söz konusu olamayacağı
hususunda icma (söz birliği) etmişlerdir.

Bazı ibahiyecilerin benimsedikleri: “Kul Allah-u Teala’ya muhabbette son noktaya ulaşır,
kalbi saf hale gelir ve münafıklık söz konusu olmaksızın imanı küfre tercih ederse ondan
emir, nehi (dini sorumluluklar) düşer.

Büyük günah işledi diye Allah-u Teala onu cehenneme sokmaz.” şeklindeki fikirler,

Yine diğer bazı ibahiyecilerin benimsedikleri, yukarıda anlatılan mertebeye ulaşan
insanlardan namaz oruç ve zekat gibi zahir ibadetlerin düşeceği ve onun ibadetinin sadece
tefekkür (düşünme) olacağı şeklindeki görüşler, küfür ve da1âlet (Kâfirlik ve sapıklık) tır.

BiR MÜSLÜMANIN EHL- SÜNNET VEL CEMAAT MEZHEBiNDEN OLABiLMESi iÇiN iNANMASI GEREKEN KONULAR:

Konu 1: iyi ve fasık her müslümanın arkasında namaz kılmanın caiz (geçerli) olduğuna
inanmak.

Çünkü Ebu Hureyre (Radıyallahu Anh) dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber
Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“ iyi ve kötü herkesin arkasında namaz kılınız” buyurmuştur. (Beyhaki Sünen-i Kübra
No: 6832 4/29, Darekutni: 2/57)

Ayrıca ümmetin alimleri, tenkit ve inkar konusu yapmaksızın fasıkların, heva ve bid’at
ehlinin arkasında namaz kılmışlardır. (şerhu’l Akaid shf 240)

Hatta bn-i Ömer ve Enes ibn-i Malik (Radiyallahu Anhüma), zamanlarının en fasığı olan
Haccac-ı Zalim’in ardında namaz kılmışlardır.

Seleften bazı kişilerin fasık ve bid’atçıların arkasında namaz kılmaktan Müslümanları
menetmeleri kerahete hamledilir.

Nitekim Mülteka şerhi “Mecmeu’l-Enhur” (Damat) kitabında: “Kölenin, Bedevinin, Körün,
Fasıkın, Mübtedi’ (Bid’atçı) nın ve Veled-i zinanın imam olması mekruhtur, imam olmaları
durumunda namaz caizdir” denilmiştir.

Konu 2: Kıble ehlini, işlediği günahı helâl saymadıkça küfre nisbet etmemek.

Kıble ehli: nanç esaslarını değişik şekillerde yorumlayan farklı itikadi mezheplere müntesip
olan bütün Müslümanlardır.

Konu 3 : ister iyi olsun, ister kötü olsun iman üzere ölen herkesin cenaze namazının
kılınacağına inanmak.

Çünkü Vasile ibn-i Eska’ (Radiyallahu Anh) dan rivayete göre Peygamber Efendimiz
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir hadis-i şeriflerinde:

“Her (müslüman) ölünün üzerine (cenaze) namaz (ını) kılın.” buyurmuştur.

Hadis-i şerifteki ölüden maksat müslüman ölüsüdür. Buna göre cenaze namazı yalnız ibadet
ehli olan kimselere mahsus olmayıp, kıble ehlinden olan her günahkâr müminin de cenaze
namazı kılınır.

Konu 4: Kur’an’ın mahlûk (yaratılmış) olmadığına inanmak.

Kur’an-ı Kerim son Peygamber Hazreti Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e Allah-u
Teala tarafından Cebrail (Aleyhisselam) aracılığı ile inmiş ve ondan tevatür yoluyla
nakledilmiş olan kutsi bir kitaptır.

Kuran bizzat Allah-u Teala’nın kelamıdır. Bunda melek ve Peygamber sadece vasıtadır.

Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in Cebrail (Aleyhisselam) vasıtasıyla
Allah-u Teala’nın vahyini telâkki etmesi iki suretledir:

1- Cebrail (Aleyhisselam) melekiyyetten beşeriyyete, (insan suretine) intikal edip Allah-u
Teala’nın kelamı olan Kur’an’ı Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e talim ederdi.

2- Bazen de Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) beşeriyyetten melekiyyete yükselerek
Allah u Teala’nın vahyine mazhar olur, Elfaz-ı Kur’aniyye’yi (Kur’an’ın lafızlarını) telakki
eder (vasıtasız olarak bizzat Allah-ü Teala’dan alır).

“Bunun içindir ki Kur’an-ı Kerim yalnız manası ile değil, elfazı ile de Peygamber
Efendimizin kalbine indirilmiştir.”

Kur’an’a Vahy-i Metlüv (namazda kıraat olarak okunan vahiy) denilmesi de bu sebeptendir.

Kur’an-ı Kerimin dört unsuru vardır:

1- Lafız olması,

2- Arapça olması,

3- Hazreti Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) e indirilmiş olması,

4- Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) den bize kadar tevatür yoluyla
nakledilmiş olması.

Bu dört unsurdan biri noksan olursa Kur’an olmaz. Binaenaleyh günümüzde bir çok dile
çevrilen Kur’an-ı Kerim’in çevirilerine: “Meal” denir, “Kur’an” denilmez.

Netice olarak; Kur’an-ı Kerim manası itibariyle mucize olduğu gibi lafızları itibarıyla da
mucizedir.

Çünkü Kur’an Kerim, kendisinin Allah-u Tealâ’nın sözü olmayıp, Hazreti Muhammed
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in sözü olduğunu iddia edenlere karşı:

“Eğer bu, insan sözü ise siz de böyle bir söz söyleyiniz. Bütün insanlar, cinler bir araya
toplansalar, görülen ve görülmeyen bütün kuvvetler bir araya gelse ve birbirlerine
yardım etseler yine, bu Kur’an’ın en kısa bir suresine, bir satırına benzer bir şey
yapamazlar.” ( sra Suresi:88 den mealen) diye meydan okumuştur.

Ve bunu yapmak için pek çok uğraşanlar olduğu halde, bugüne kadar yapılamamıştır ve
yapılamayacaktır.

Ayrıca Kur’an-ı Kerim’in bozulmadan kıyamete kadar kalmasını Allah-u Teala dilemiş
olduğundan Kur’an’a bu özelliği vermiş ve Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) den itibaren her asırda müslümanların içinde yüz binlerce insan bu mukaddes kitabı
ezberlemişlerdir.

Kur’an’ın mahlûk (hadis; sonradan yaratılmış) veya gayr-ı mahluk (kadim; evveli olmayan bir
kitap) olduğu konusuna gelince;

Bu konuya girmeden Allah-u TeaIa’nın zati sıfatlarından olan Kelam sıfatından bahsetmemiz
gerekir.

Kelam sıfatı Allah-u Teala’nın ezeli (evveli olmayan) sıfatıdır.

Zira hadis (sonradan yaratılan) şeylerin, kadim (evveli olmayan) Allah-u Teala’nın zatıyla
kaim olması (zatında bulunması) zarüri olarak imkansızdır.

Allah-u Teala’nın zatında olan kelam sıfatı ses ve harf cinsinden değildir. Çünkü bir
kelimenin ilk harflerinin telaffuz edilmesi bitmeden ikinci hecedeki harflerin söylenmesi
imkansızdır.

Bu itibarla ses ve harf cinsinden olan Ke1am, hadis (sonradan yaratılmış) dır.

Müellif Ömer Nesefi: “Allah-u Teala’nın kelamı olan Kur’an, mahlûk (hadis; sonradan
yaratılmış) değildir” diyerek Kelâm-ı Nefsi yani, ses ve harf cinsinden olmayan ve Allah-u
Teala’nın zatıyla kaim olan mananın kadim (ezdi) olduğunu; hadis (sonradan yaratılmış)
olmadığını söylemiştir.

Netice olarak deriz ki: Allah’ın kelamı olan Kur’an, ses ve harf cinsinden olmayıp zatıyla kim
olan bir manadır ve ezelidir.

Ehl-i Sünnet alimleri, “Kur’an, gayr-i mahlûktur” derken Allah-u Teala’nın zatıyla kaim olan
mananın (ki, bu manaya da Kur’an denilmektedir) gayr-i mahluk (sonradan yaratılmamış)
olduğunu söylemektedirler.

Konu 5: Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in miracının hak olduğuna
inanmak.

MiRAC: Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)in, Mescid-i Aksa’ya vardıktan
sonra, semaya ve oradan da Allah-u Teala’nın dilediği makamlara yükselmesidir.

EhI-i Sünnet vel cemaatın geneline göre mirac, hem ruh hem de bedenle gerçekleşmiştir.

Mirac, Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in hadisiyle sabit olmuştur.
Ancak hakkında varid olan hadisler mütevatir olmayıp, meşhür ve Ahad olduklarından, miracı
inkar eden kafir değil, bid’atçıdır (Ehl-i Sünnetten çıkmıştır).

isra hadisesine gelince:

iSRA: Allah-u Teala’nın Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) i gece vaktinde
Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksaya götürmesidir.

isra, AIlah-u Tealanın:

“Bir gece, kendisine ayetlerimizden bir kısmını gösterelim diye (Muhammed) kulunu
Mescidi Haram’dan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa’ya götüren zatı tenzih
ederim. (o Allah bütün noksan sıfatlardan münezzehtir). Şüphesiz ki 0, ziyade işiten,
hakkıyla görendir.” ( sra Suresi:1)

Ayeti ile sabit olduğundan sra’yı inkâr eden kafir olur.

Konu 6: Müminlerin cennette Allah-u Teala’yı göreceklerinin hak olduğuna inanmak.

Müminler kendileri cennette oldukları halde Allah-u Teala’yı bir cihetten, bir mekândan ve
bir şekilden münezzeh olarak görmek şerefine nail olacaklardır. Allah-u Tealâ’yı görecekleri
nakli delille sabittir.

Cerir (Radiyallahu Anh) dan rivayet edildiğine göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
şöyle buyurmuştur:

“Sizler şu ayı zahmetsizce gördüğünüz gibi Rabbinizi de muhakkak öyle göreceksiniz.”

Konu 7: Cennet ve Cehennemin hali hazırda yaratılmış olduğuna inanmak.

Zira Allah-u Teala Cennet hakkında mazi (geçmiş zamanı ifade eden) fiil sığasıyla;

“Cennet muttaki (takva sahibi kimse) ler için hazırlanmıştır.” (Ali mran Suresi:133 den);

Cehennem hakkında da;

“Cehennem kâfirler için hazırlandı.” ‘Bakara Suresi:24 den) buyurmuştur.

Konu 8: Sahabenin sadece hayırla anılacağına inanmak.

Zira sahabelerin menkıbeleriyle ve kendilerine dil uzatmaktan kaçınmanın vacip oluşuyla
ilgili olarak sahih hadisler rivayet edilmiştir.

Nitekim Ebu Said El-Hudri (Radiyallahu Anh) dan rivayete göre Resulullah (Sahallahu
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

“Ashabıma’ sövmeyiniz, sizden biriniz uhud dağı kadar (altın) verse, onların (verdiği)
bir müd (denilen ölçekle) hatta yarım müd sadakadan aldığı sevaba nail olamaz.”

Abdullah ibn-i Muğaffil ((Radiyallahu Anh)) dan rivayet edildiğine göre Resulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Ashabım hakkında Allah (-u Teala) dan korkun. Allah (-ü Teala) dan ashabım hakkın
da korkunuz da onları benden sonra (husumet oklarının) hedef (i) haline getirmeyiniz.

Her kim sahabeyi severse, beni sevdiği için onları sevmiş olur.

Her kim onlara buğzederse, bana buğzettiği için onlara buğzetmiş olur.

Her kim onlara eziyet ederse bana eziyet etmiş olur.

Her kim beni incitirse Allah (-ü Tealây) ı incitmiş olur.

Her kim Allah (-u Tealay) a eza ederse; Allah (u-Teala) onu (yaptığı ezaya karşı
cezalandırmak ve azap etmek için) yakalayıverir.”

Ayrıca Hazreti Ebubekir, Hazreti Ömer, Hazreti Osman, Hazreti Ali, Hazreti Hasan, Hazreti
Hüseyin ve diğer büyük sahabiler (Radıyallahu Anhum) den her birinin menkıbeleri hakkında
sahih hadisler vardır.

Sahabiler arasında vaki olan münazaa ve harbleri, ictihadi hata ve benzeri yorumlarla
yorumlamak ve değerlendirmek gerekir.

Bu sebeplerden ötürü sahabiye sebbetmek (sövmek) ve haklarında ileri geri konuşmak; şayet
kesin delillere aykırı düşüyorsa küfürdür.

(Hazreti Aişe validemizin iffetine yapılan iftira gibi). Zira Allah-u Tealâ Nur suresinin
ayetlerinde, Hazreti Aişe (Radiyallahu Anha) validemize yapılan iffetsizlik iftirasının asılsız
olduğunu beyan etmiştir.

Eğer sahabiye sebbetmek ve haklarında ileri geri konuşmak kesin delillere dayanmıyorsa,
buda bidat ve fasıklıktır.

Konu 9: Amellerin tartılmasının hak olduğuna inanmak.

Çünkü Allah-u Tealâ:

“0 gün Vezn (amellerin tartılması) haktır” buyurmuştur. (Araf Suresi: 7 den>

Mizan: Sevap ve günah bakımından amellerin miktarının bilinmesini sağlayan şeyden
ibarettir.

Akıl, bu terazinin mahiyetini ve tartma keyfiyetini idrak edemez.

Konu 10: Sıratın hak olduğuna inanmak.

Sırat: Cehennemin üzerinden uzatılmış olan kıldan ince kılıçtan keskin bir köprüdür.

Cennetlikler bunun üzerinden göz açıp, kapayacak bir zamanda, yıldırım gibi, rüzgar gibi,
süvariler gibi geçerler.

Cehennemlikler ise, sıratın üzerinden geçerken ayakları sürçer ve yuvarlanarak cehenneme
düşerler.

Konu 11: Büyük günah işleyenler hakkında Peygamberlerin ve hayırlı kişilerin şefaat
etme yetkilerinin varolduğuna inanmak.

Zira Enes bn-i Malik (Radıyallahu Anh) den rivayet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber
Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“Şefaatim, ümmetimden kebire (büyük günah) sahipleri içindir.” buyurmuştur. (Ebü
Davud)

Osman bn-i Affan (Radıyallahu Anh) dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte Resulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

“Kıyamet gününde üç sınıf insan şefaat edecektir; Peygamberler, Âlimler ve Şehitler.”

Konu 12 : Büyük günah işleyen müslümanlar tevbe etmeden ölseler dahi cehennem de
ebedi olarak kalmayacaklarına inanmak.

“Kim zerre kadar hayır işlerse, onu görecektir.” (Zilzal Suresi: 7)

Kur’an-ı Kerim’de bu ve bu manada bir çok ayet-i kerime vardır.

Mü’min olan bir kimsenin ne kadar günahı olsada imanı bulunduğuna göre mutlaka hayrı
vardır. Zerre kadar hayır işleyen bunun sevabını göreceğinden o kişinin neticede mutlaka
cennete gireceği muhakkaktır. Çünkü cehennemde kaldığı sürece imanının mükafatını
görmesi imkansızdır.

Konu 13 Amelin imandan cüz olmadığına inanmak.

Zira iman; Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in Allah-u Teala’dan getirdiği
zarûri ve kesin olarak bilinen şeylerin tamamına inanmaktır.

Bu kavram, azlığı ve çokluğu kabul etmez. Dolayısıyla iman ne artar, ne eksilir. Bu tasdik
kendisinde olana: “Mümin”, olmayana: “Kâfir” denir.

iman iki rükün (temel) den ibarettir;

1- Kalb ile tasdik,

2- Dil ile ikrar.

Kalb ile tasdik rükn-i asli’dir; dil ile ikrar ise rükn-i zaiddir.

Rükn-i asil olan kalb ile tasdik hiç bir surette müminden düşmesi ihtimali bulunmayan bir
rükündür.

Rükn-i zait olan ikrar ise müminden düşmesi ihtimal dahilinde olan bir rükündür.

Şöyleki; öldürülmekle veya bir uzvunun telef edilmesiyle veyahut şiddetli bir dayakla tehdit
edilmesi durumunda dil ile ikrar düşebilir.

Nitekim dilsiz hakkında da bu rükün düşünülemez.

Konu 14: Şirkin dışında büyük günah işlemenin mümini iman dairesinden
çıkarmayacağına inanmak.

Bu konu bir önceki konunun neticesi konumundadır.

Büyük günahlar, bn-i Ömer (Radıyallahu Anhüma) dan rivayet edildiği üzere dokuzdur:

1- Allah-u Teala’ya şirk koşmak,

2- Haksız yere adam öldürmek,

3- Namuslu kadının iffetine iftira etmek,

4- Zina etmek,

5- Savaştan kaçmak,

6- Sihir (büyü yapmak veya yaptırmak),

7- Yetim malı yemek,

8- Müslüman olan ana ve babaya asi olmak,

9- Mescid-i Haram’da günah işlemek.

Ayrıca Ebû Hureyre, bunlara faiz yemeyi, Hazreti Ali (Radıyallahu Anh) hırsızlığı ve şarap
içmeyi eklemiştir.

Konu 15: Allah-u Tealâ’nın duaları kabul edip, ihtiyaçları göreceğine inanmak.

Çünkü Allah-u Teala Kur’an-ı Kerim’de;

“Bana dua edin, duanızı kabul edeyim” buyurmuştur. (Gâfir Suresi: 60’dan)

O halde hayatta olan insanların ölülere dua etmelerinde ve onlar için sadaka vermelerinde
fayda vardır.

Bu konuya delil olarak Taftazani (Rahimehullah),”ölülere, özellikle cenaze namazında
yapılan dualarla ilgili olarak nakledilen sahih hadisler vardır.

Ve selef (geçmiş büyükler) de, bu gibi hususlar öteden beri anane haline gelmiştir. Yapılan
duada ölü için fayda olmasa, bu gibi şeylerin manasız olması gerekirdi” demiştir.

Aişe (Radıyallahu Anha) dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“Sayıları yüze varan bir cemaatin namazını kıldığı ve hep birlikte duacı olduğu hiç bir
ölü yok ki, bunların o zat hakkındaki duaları kabul edilmemiş olsun” buyurmuştur.

Konu 16 : Kulun kendi iradesiyle yaptığı bütün iyi ve kötü fillerinin yaratıcısının Allah-
u Tealâ olduğuna inanmak.

Çünkü Allah-u Tealâ Kur’an-ı Kerim’de;

“Sizi de yaptıklarınızı da yaratan Allah (-u Teala) dır.” (Saffat Suresi: 96)

“Yaratan, yaratamayan gibi olur mu? düşünmez misiniz?” buyurmaktadır. (Nahl
Suresi: 17)

Bu ayet-i celile yaratıcılıkla övünme makamında nazil olmuştur. Şayet yaratıcılık Allah-u
Teala’ya ait olmasaydı, bu ayetle övünmesinin bir manası olmazdı.

Ehl-i Sünnet Vel cemaat mezhebinden olan bir kişinin bu şekilde inanması lazım geldiği için
yaratmak kelimesini kullara isnad ederek: “Falanca kişi yarattı” demekten sakınmalıdır.

SORU : Kulun bütün fiillerini yaratan Allah-u Teala olduğuna göre, kul yaptığı fiilden
niçin mes’uldür.

CEVAP : Allah-ü Teala kullarına hayrı da şerri de seçebilecek bir irade vermiştir.

Kul, bu seçme kudretini hayır ve şerden dilediği cihette (yönde) kullanabilir. Kulun iradesini
hayra ve şerre sevketmesine: “Kesb” denilir.

Kulun bu kesbinin Allah-u Tealâ’nın kul için yaratmış olduğu fiille ilgisi ve birlikteliği vardır.

Dolayısıyla kulun yapmış olduğu fiilde Allah-u Teala’nın onu cebretmesi (zorlaması) söz
konusu olamaz.

Görüldüğü gibi kulun mesuliyeti kesbinden kaynaklanmaktadır.

Konu 17: Yolcu veya yolcu değil iken mestler üzere meshetmenin caiz olduğuna
inanmak.

Hasan-ı Basri (Radıyallahu Anh) demiştirki; Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) in ashabından ulaşmış olduğum yetmiş kişinin hepsi mest üzere meshetmenin caiz
olduğu görüşünde idi.

Bundan dolayı Ebû Hanife (Radıyallahu Anh) “Gün gibi açık deliller elde etmedikçe, mestler
üzere meshin caiz olduğuna kanaat getirmedim.” demiştir.

Tabakât-ı Fukaha’nın üçüncü tabakasından: “Müctehid fil mes’ele (müctehidin görüşünün
bulunmadığı meselelerde müctehidin kaide ve usulüne uygun bir şekilde ictihad etme
yetkisine sahip) olan mam-ı Kerhi (Rahimehullah) demiştir ki;

Mest üzere meshetmenin caiz olmadığına kanaat getirenlerin kafir olmalarından endişe
ederim.

Çünkü bu konuda nakledilen eserler ve haberler tevatür hükmündedir.

Netice; mest üzere meshetmenin caiz olmadığı kanaatine varanlar bid’at ehlidir.

Konu 18: Kabirde Münker ve Nekir’in sual sormalarının hak olduğuna inanmak.

Münker ve Nekir: Kabre girerek, insana Rabbinden, dininden ve Peygamberinden sual soran
iki melektir.

“Ölü mezara gömülünce, birine: ‘Münker’ diğerine: ‘Nekir’ adı verilen siyah ve gözleri
mavi iki melek gelir.

Ona derler ki, ‘şu Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) denilen zat hakkında ne
dersin?’ O da (dünyada) dediğini söyler.

‘O, Allah (-ü Tealân) ın kulu ve Resulü dür. Ben şehadette bulunurum ki, Allah (-u
Tealâ) dan başka ilah yoktur, Muhammed (Aleyhisselam) da O’nun kulu ve Resulüdür.’

Bunun üzerine melekler; ‘biz senin böyle diyeceğini zaten biliyorduk.’ derler.

Sonra onun mezarı enine ve boyuna yetmiş arşın genişletilir. Daha sonra bu ölünün mezarı
aydınlatılır.

Neticede melekler ölüye: ‘Yat, uyu’ derler. 0 da (sevincinden dolayı): ‘Aileme döneyim ve
(bu iyi halimi onlara) haber vereyim (mi?)’ der.

O zaman Melekler ‘Zifafa giren ve sadece en çok sevdiği kişi tarafından uyandırılan
şahıs gibi mahşer gününe kadar sen uyumana devam et.’ derler.

Ölü münafık olursa; ‘Halkın Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hakkında bir
şeyler söylediklerini işittim, ben de onlar gibi konuştum, başka bir şey bilmiyorum (yani
onun gerçekten Peygamber olup olmadığını bilmiyorum)’ der.

Melekler: ‘Böyle diyeceğini zaten biliyorduk.’ derler.

Daha sonra yere: ‘Bu adamı alabildiğine sıkıştır.’ diye hitap edilir.

Yer de başlar adamı (mengene gibi) sıkıştırmaya… 0 kadar ki (kaburga) kemikleri hur
da haş olur.

Allah-u Tealâ onu o yattığı yerden diriltinceye kadar orada daima azaba uğratılır.”

(Tirmizi )

Konu 19 : Kâfirlere ve asi olan bazı müminlere yapılacak kabir azabının hak olduğuna
inanmak.

Çünkü bn-i Abbas (Radıyallahu Anhüma) dan rivayet edildiğine göre Peygamber Efendimiz
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) iki kabrin yanına uğradı ve şöyle buyurdu;

“Bunlar azap olunuyorlar, büyük bir şey hakkında azap olunmuyorlar. Evet (insanlar
katında değilse de Allah-u Tealâ katında büyük bir şeyle azap olunuyorlar).

Bunlardan biri küçük abdesten sakınmazdı (üzerine sidik sıçratırdı). Diğeri ise laf
taşırdı.”

Daha sonra yaprakları soyulmuş yaş bir dalı aldı ve onu iki parçaya böldü. Sonra her bir kabre
bir parça koydu.

0 zaman sahabe-i kiram: “Ya Resülallah! Bunu niçin yaptın?” diye sorduklarında, Resulullah
‘(Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“Bu çubuklar yaş kaldıkları müddetçe, onların azaplarının hafifletileceğini umarım.”
buyurdu. (Buhari, Vüzü ‘:54 No: 213, 1/88 Müslim, man: 34 No: 292, 1/240 Ebu Davud,
Taharet:11 No:20)

Kabir azabı hakkında daha çok hadis-i şerifler vardır, biz bir tanesiyle yetindik.

Konu 20: Müslümanların Cennete girmeleri, amellerinin karşılığı olmayıp, bilakis
Allah-u Tealâ’nın fazl-u keremi ile olduğuna inanmak.

Müminlerin Cennetteki derecelerinin farklı olması amellerinin azlığı ve çokluğuna bağlıdır.

Ancak cennete girmeleri Allah-u Tealâ’nın fazl-u keremine bağlıdır. Zira kulların yapmış
olduğu ameller çok bile olsa, Allah-u Teala’nın verdiği nimeti karşılaması düşünülemez.

Nitekim Ebu Hureyre (Radıyallahu Anh) dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte Resulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“Hiç birinizi ameli Cennete sokamaz” ‘buyurdu. 0 zaman: “Sen de mi? Ey Allah’ın
Resulü!” diye sorulduğunda Peygamber Efendimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem):

“Ben de (giremem). Ancak Allah (-u Tealâ) beni fazl-u rahmetiyle kuşatırsa
(girebilirim).” buyurdu. (Buhari, Merza:19 No:5349, 5/2147 Müslim, Sıfatü ‘l-Münafikin:l7
No:2816, 4/2169)

Konu 21: Öldürülenin, eceliyle öldüğüne inanmak.

Şöyleki Allah-u Teala öldürme hadisesinin gerçekleşeceğini, evveli olmayan ilmi ile bilmiş
olduğundan öldürülenin ecelini ona göre belirlemiştir.

Katil ise yasak olan öldürme cinayetini işleyip Allah-u Teala’nın takdirinin bu şekilde tecelli
etmesine sebep olduğu için mes’ul olmuştur.

0 halde öldürülen kişi için: ‘ (ölüm zamanı) nı tamamlamadan ölmüştür.’ denilemez.

Konu 22 : Peygamberlerden sonra insanların en faziletlisinin Hazreti Ebûbekr-i Sıddık
ve Hazreti Ömer (Radıyallahu Anhüma) olduğuna inanmak.

Konu 23 : Hazreti Osman ve Hazreti Ali (Radiyallahu Anhüma) yı sevmenin
gerekliliğine inanmak.

Ehl-i Sünnetin cumhuru (çoğunluğu) na göre, Hazreti Osman, Hazreti Ali’den üstündür.
Bazıları bunun aksini iddia etmişlerdir.

Konu 24: Veliler (Allah-u Teala’nın dostların) ın, kerametlerinin hak olduğuna
inanmak.

Veli: imkan dahilinde Allah-u Teala ve sıfatları hakkında bilgi sahibi olan, ibadetlere devam
eden, günahlardan kaçınan, lezzetlere ve şehvetlere dalmaktan yüz çeviren, dünyaya sırt
çeviren, kalbine yönelen, Mevla Teala’yı zikre devam eden kişidir.

Mucize: Peygamberlik davasıyla ilgili olan harikulade hadiselerdir.

Velilerin kerameti: Peygamberliği iddia etmemek şartıyla onlardan zuhûr eden harikulade
(adet dişi) hadiselerdir.

istidrac: iman ve amelle ilgisi bulunmayan kişilerden zuhûr eden harikulade hadiselerdir.

Veli olan kişi bir Peygambere tabi olduğunu ikrar ettiği için onun göstermiş olduğu keramet,
tabi olduğu Peygamber için mucize sayılır.

Bu kerametler ne gibi şeylerdir?

Tayy-i Mekân: (az süre içinde uzun mesafe katetmek).

Mesela; Süleyman (Aleyhisselam) in adamı olan Asaf bn-i Berhiya’nın göz açıp kapama
süresi içerisinde Belkıs’ın tahtını uzak bir mesafeden getirmesi gibi. (Neml Suresi: 40)

ihtiyaç duyulduğunda yenilecek, içilecek ve giyilecek şeylerin kendiliğinden ortaya çıkması.

Nitekim Hazreti Meryem hakkında bu durum gerçekleşmiştir. (Ali imran Suresi: 37)

Su üzerinde yürümek, havada uçmak, cansız maddelerin ve hayvanların konuşmaları ve
benzeri şeyler Selef-i Salihinden, inkarı mümkün olmayacak derecede çok kişiden nakledilen
harikulade hadiselerdir.

Konu 25: Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) in Cennetle müjdelemiş olduğu on
kişinin cennetlik olduğuna dair şehadette bulunmanın hak olduğuna inanmak.

Nitekim Abdurrahman ibni Avf (Radıyallahu Anh) dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte
Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

1- Ebûbekir (Radıyallahu Anh), cennettedir.

2- Ömer (Radıyallahu Anh), cennettedir.

3- Osman (Radıyallahu Anh), cennettedir.

4- Ali (Radıyallahu Anh), cennettedir.

5- Talha (Radıyallahu Anh), cennettedir.

6- Zübeyr (Radıyallahu Anh), cennettedir.

7- Abdurrahman bin Afv (Radıyallahu Anh), cennettedir.

8- Sa’d (bin Ebi Vakkas (Radıyallahu Anh)), cennettedir.

9- Said (bin Zey (Radıyallahu Anh)) cennettedir.

10- Ebu Ubeyde bin Cerrah (Radıyallahu Anh), cennettedir.”

Tirmizi, Menakib:26, No:3 747, 5/647, Ebu Davud, Sünnet:8, No:4 649, 2/623, Ahmed ibni
Hambel, Müsned, No:1675, 1/410)

Yine böylece Hazreti Hatice, Hazreti Fatıma, Hazreti Aişe ile Hasen ve Hüseyn (Radiyallahu
Anh) ve diğer bazı sahabeler hakkında cennet müjdesi dünyada verilmiştir.

Bu hususta bir çok hadis-i şerif ve rivayetler mevcuttur.

Bunları veya bunlardan birini tenkit eden kişi mübtedi’ (ehl-i bid’at) tır.

Biz bütün müminlerin cennet ehli, kafirlerin de cehennem ehli olduklarına şahitlik ederiz
fakat hakkında bir nas (ayet ve hadis gibi bir delil) bulunmadıkça belli bir kimsenin cennetlik
veya cehennemlik olduğuna dair şahitlikte bulunamayız.

Konu 26 : Kitabın hak olduğuna inanmak.

Yani hafaza meleklerinin, mükellef kulun taat ve isyanlarını yazdıkları divan haktır. Bu defter
mü’minlere sağ elinden kafirlere ise sol ellerinden ve sırtlarının arkasından verilecektir.

Fasık mü’mine defteri nasıl verileceğine dair ihtilaf varsa da meşhur olan görüş, sağ
tarafından verileceğidir.

Konu 27: Sualin hak olduğuna inanmak.

Kıyamet günü hesap zamanı Mevla Teala’nın, kullarına dünyada yaptıklarını sorması haktır.
Mevlâ Teala mü’minlerin günahını teşhir etmeyip onlarla teke tek görüşecek ve neticede
günahlarını mağfiret edecektir.

Kafirler ve münafıklar hakkında ise bütün mahlukatın huzurunda:

“ işte bunlar, Rablerine karşı iftirada bulunanlardır. Allah’ın laneti o zalimlerin üzerine
olsun.” (Hud Suresi:18 den) diye nida edilecektir.

Konu 28 : Havz-ı Kevser’in hak olduğuna inanmak.

Abdullah ibni Amr (Radıyallahu Anh) dan rivayet edildiğine göre Bu hususta Resulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:

“Benim havzım (açıları eşit olmak üzere) bir aylık genişliktedir. Onun suyu sütten beyaz,
kokusu miskten daha hoştur.

Bardakları gökteki yıldızlar gibi (çok) tur.

Ondan (bir kere) içen artık ebedi susamaz.”

(Buhari, Rikâk:53, No:6208, 5/2405, Müslim, FezâiI:9, No:2292, 4/1793, Ahmed bni
Hanbel, Müsned, No:15123, 5/189)

Konu 29 : nsanların Peygamberlerinin, meleklerin Peygamberlerinden, meleklerin
Peygamberlerinin, insanların Peygamber olmayanlarından, insanların Peygamber
olmayanlarının da meleklerin Peygamber olmayanlarından daha faziletli olduğuna
inanmak.

Melek nev’inin Peygamberlerinin, insanlar dan Peygamber olmayanlara üstün oluşu icma ile,
hatta zarüri olarak sabit olan bir hükümdür.

nsan nev’inin Peygamberlerinin, melek nev’inin Peygamberlerinden, Peygamber olmayan
insanların, Peygamber olmayan meleklerden üstün oluşu bir kaç şekilde izah edilebilir.

a) Allah-u Teala meleklere Adem (Aleyhisselam) a tazim ve tekrim yolu ile secde etmelerini
emretti.

Hikmetin gereği Allah-u Teala’nın, fazilet bakımından altta olanın üstte olana secde etmesini
emretmesidir.

b) ilim ehli olan herkes;

“Allah (-u Tealâ) Adem (Aleyhisselam) a bütün isimleri öğretti.” (Bakara Suresi: 31 den)

Ayeti ile Allah-u Teala’nın, Adem (Aleyhisselam)ı meleklerden üstün kıldığını, Adem
(Aleyhisselam) ın ilminin fazlalığı sebebiyle, tazim ve tekrimi hak ettiğini anlar.

c) “Şüphesizki Allah (-u Teala) Adem (Aleyhisselam) ı, Nuh (Aleyhisselam) ı, brahim
ailesi ile mran ailesini seçip alemlere üstün kıldı.” (Ali mran Suresi: 33)

Bu ayet-i celilede zikredilen Âlem kavramına melekler de dahildir. Peygamber olmayan
insanların, Peygamber olan meleklerden üstün tutulmayacakları icma ile istisna edilmiştir.

Bu istisna dışında ayetin genel hükmü bakidir. Bu genel hüküm de; “ nsan nev’inin
Peygamberlerinin, melek nev’inin Peygamberlerin den, Peygamber olmayan insanların,
Peygamber olmayan meleklerden üstün oluşu” dur.

HATiME

(Son söz)

Bu risalede açıklanan inançlara sahip olmak ne kadar önemli ise bu itikadı korumak ve bu
inanç üzere ölmek de o derece önemlidir.

Bu yüzden risalemizin sonunda, imanı vesvese ve şüphelerden kurtaracak ve son nefeste
koruyacak bazı duaları yazmayı münasip gördüm.

Ruhûl Beyan, Kurtubi ve Cemel tefsirlerinde zikredildiğine göre, Sabahleyin En’am suresinin
başından 3 ayeti kerimeyi okuyan kimsenin kalbine şeytan her ne zaman yanlış bir fikir atmak
istese, beraberinde demirden bir kamçı bulunan bir melek yedinci kat semadan inerek onunla
şeytan arasına yetmiş bin perde koyar. (Tefsir-i Cemel, 2/2, Kurtubi, 6/383)
Ayet-i kerimelerin okunuşu:

Rivayet edildiğine göre her gün on kere:

okuyan kimse, o gün şeytanın bütün vesveselerinden kurtulur.

Aşık Muhammed el Halidi en Nakşibendi (Kuddise Sırruhu) Hazretlerinin beyanına göre
güneş doğmadan ve batmadan, Âli mran suresinin 18. ayeti kerimesini, zikredilecek dua ile
birlikte okuyan kişiye son nefeste imanı bağışlanır. (Miftah-u Kenzil Esrar Fit Tarikatin
Nakşibendiyye, Sh:21)

Ayeti Kerimenin dua ile birlikte okunuşu:

Şeyh Muhammed Ali ibni Hakim et Tirmizi (Rahimehullah) buyurmuştur ki: Allah-u Tea1â
Hazretlerini bin kere rüyamda gördüm ve O’na:

“Ya Rabbi! Ben imanımı kaybetmekten korkuyorum.” dedim.

O’da bana: “Sabahın sünneti ile farzı arasında bir kere şu duayı okumamı emretti.

“Ey Hayy ve Kayyum! Ey Celâl ve ikram sahibi! Ey göklerin ve yerin yaratıcısı olan
Allahım! Senden, kalbimi marifetinin nuruyla ebediyyen diriltmeni isterim. Ya Allah!
Ya Allah! Ya Allah!”

Bir rivayette, bu duanın üç kere, diğer bir rivayette de kırk kere okunması emredilmiştir.

(Molla ilyas, Akaidi Taftazani hami-şinde 5.134)

Üstadımızın Üstadı Hacı Ali Haydar Efendi (Kuddise Sırruhu), Üstadımız Hacı Mahmud
Efendi Hazretlerine, kalbinin kaymaması için şu duayı devamlı okumasını vasiyet etmiştir:

“Ey Rabbimiz! Bizi hidayete eriştirdikten sonra kalplerimizi kaydırma. Bize tarafından
rahmet bahşeyle. Şüphesiz ki sen ancak sen son derece hibe edensin.” (Ali mran
Suresi:8)

Akşamın sünnetinden sonra okunan şu dua da kalbin imanda sabit kalmasına büyük bir
vesiledir:

Ümmü Seleme (Radıyallahu Anh) a validemizden rivayet edildiğine göre, Resulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) akşam namazını kıldıktan sonra (yanıma) girer iki rekat namaz
kılar ye sonra:

“Ey kalpleri çeviren Allahım! Kalplerimizi dinin üzere sabit kıl.” diye dua ederdi.

( ibni Sünni, Amelül yevmi velleyle, Sh.232, No:658)

DUANIN OKUNUŞU:

Yine böylece sabah namazının sünnetini evde kılıp cemaate çıkmakta, son nefeste imanlı
ölmeye sebep olacak en faziletli amellerden olarak zikredilmektedir.

Dünya ve Ahiret en büyük sermayemiz olan imanımızı koruyabilmemiz için elden gelen
bütün gayreti göstermemiz gerekirken, yapılması bu kadar kolay olan vazifeleri de terk
edersek elbette bu, büyük bir acizlik belgesi ve imana önem vermeme göstergesi olur ki bu
hale düşmekten Allah-u Teala’ya sığınırız.

Allah-u TeaIâ’dan en büyük niyazımız ve O’na olan en son duamız, bu risalede belirtilen
“Ehli Sünnet Vel Cemaat” mezhebinin inancı üzere yaşayıp ölmeye bizi muvaffak kılmasıdır.

AMiN …

Kaynak: Cübbeli Ahmet Hoca

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *